21η Απριλίου 1967

Ο μοιραίος εκείνος Απρίλης. Και τα συμπαρομαρτούντα: τανκ, βασιλιάς, Αμερικάνοι, στρατηγοί, κυβέρνηση της Δεξιάς, Φρειδερίκη.
Στις 2 τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου ο συνταγματάρχης Ι. Λαδάς εξαπέλυσε την ΕΣΑ, που συνέλαβε το σύνολο της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας. Ταυτόχρονα, ο διοικητής του Κέντρου Τεθωρακισμένων, ταξίαρχος Στ. Παττακός, έβγαλε τα τεθωρακισμένα και κατέλαβε όλα τα στρατηγικά σημεία της πρωτεύουσας, εφαρμόζοντας το σχέδιο «Προμηθεύς».
Ήταν η αρχή...

«Υπό τα έκπληκτα βλέμματα των ολίγων Αθηναίων, που εκυκλοφόρουν, την προκεχωρημένην αυτήν ώραν, τεθωρακισμένα απέκλεισαν τα Παλαιά Ανάκτορα, ενώ στρατιωτικαί δυνάμεις κατελάμβανον τον ΟΤΕ, τους ραδιοφωνικούς θαλάμους του ΕΙΡ, εις το Ζάππειον και τα υπουργεία.». Καθημερινή
Το χρονικό μιας δικτατορίας ή ενός στρατιωτικού πραξικοπήματος είναι δύσκολο να γραφεί. Γιατί ο Τύπος, το ραδιόφωνο, η τηλεόραση φιμώνονται ή καταργούνται. Και ακούγεται μια μόνο η φωνή, η φωνή των δικτατόρων. Οι συνωμοσίες, η διαφθορά, τα εγκλήματα, οι δολοφονίες ή δεν γίνονται γνωστές ή εμφανίζονται ως νομιμότητα και τυχαία περιστατικά. Η αλήθεια κυκλοφορεί μόνο από στόμα σε στόμα ή σε ψιλά χαρτάκια (παράνομος Τύπος) ή στα κελιά της φυλακής και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Εκείνο το ανοιξιάτικο πρωινό της Παρασκευής 21 Απριλίου 1967 ήταν λαμπρό και διαυγές. Αλλά στην Αθήνα και την υπόλοιπη Ελλάδα μπορεί να μην το παρατήρησε κανείς μέσα στη σύγχυση, την αναμονή και την αγωνία για το χειρότερο. Τα τανκ και οι ένοπλοι στρατιώτες ήταν έξω από τη Βουλή, τα υπουργεία, τον ΟΤΕ και άλλα δημόσια κτίρια και στρατηγικά σημεία. Οι αστυνομικοί των Τμημάτων Ασφαλείας έτρεχαν συνοφρυωμένοι στα σπίτια πολιτικών, δημοσιογράφων, αριστερών και δημοκρατικών πολιτών, συλλαμβάνοντας χιλιάδες ανθρώπους βάσει καταλόγων.
Οι συγκοινωνίες είχαν παραλύσει. Το ραδιόφωνο έπαιζε εμβατήρια και δημοτικά τραγούδια, αναγγέλλοντας ενδιαμέσως την αναστολή βασικών άρθρων του Συντάγματος.
Το ξημέρωμα της 21ης Απριλίου 1967 δεν είχε, τελικά, το άρωμα της άνοιξης. Τα τεθωρακισμένα οχήματα δεν άφηναν πολλά περιθώρια ανοιξιάτικης αισιοδοξίας.

Την ημέρα εκείνη ξεκινούσε για την Ελλάδα μια επταετία χωρίς Δημοκρατία, γεμάτη αιματοχυσίες και ανεπανόρθωτα πολιτικά λάθη.

Πώς φτάσαμε στο πραξικόπημα

Τον Ιούλιο του 1965 σημειώθηκε σοβαρό ρήγμα στις τάξεις του κυβερνώντος κόμματος Ένωση Κέντρου, γνωστό στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας με τον όρο Αποστασία του 1965 ή Ιουλιανά. Αφορμή υπήρξε η απόφαση του Γεωργίου Παπανδρέου να αντικαταστήσει τον Πέτρο Γαρουφαλιά από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης και η άρνηση του τότε Βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄ να υπογράψει το σχετικό διάταγμα, αν ο διάδοχος του Γαρουφαλιά δεν απολάμβανε της απόλυτης εμπιστοσύνης του.

Ο Γ. Παπανδρέου αναγκάστηκε από τον Κωνσταντίνο να παραιτηθεί στις 15 Ιουλίου 1965. Από εκείνη την ημέρα και μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 1966, ο Κωνσταντίνος προσπάθησε να σχηματίσει κυβερνήσεις με τη συμμετοχή κατά διαστήματα 48 βουλευτών της παράταξης Ένωση Κέντρου (αποστατών) που εγκατέλειψαν τον Γεώργιο Παπανδρέου. Ο όρος Αποστασία προήλθε από τον χαρακτηρισμό αποστάτες που αποδόθηκε στους βουλευτές της Ένωσης Κέντρου που, υπό την προτροπή του επίσης βουλευτή της Ένωσης Κέντρου Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, πήραν μέρος ή έδωσαν ψήφο εμπιστοσύνης στις κυβερνήσεις της περιόδου αυτής. Ο Κωνσταντίνος αρχικά διόρισε πρωθυπουργό τον Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα με υπουργούς αποστάτες βουλευτές την Ένωσης Κέντρου. Η νέα κυβέρνηση όμως δεν είχε πλειοψηφία στην Βουλή, οπότε σχηματίστηκε άλλη κυβέρνηση υπό τον Ηλία Τσιριμώκο.

Όλη η περίοδος που ακολούθησε την αποπομπή της κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου χαρακτηρίζεται γενικότερα ως περίοδος πολιτικής ανωμαλίας.
Πηγή: wikipedia

Το Διάγγελμα της χούντας προς τον ελληνικό Λαό

«Ελληνικέ Λαέ

Από μακρού παριστάμεθα μάρτυρες ενός εγκλήματος, το οποίον διεπράττετο εις βάρος του κοινωνικού συνόλου και του Έθνους μας. Η αδίστακτος και αθλία κομματική συναλλαγή, ο εκτραχηλισμός μεγάλης μερίδος του Τύπου, η μεθοδική επίθεσις εναντίον όλων των θεσμών, η διάβρωσίς των, ο εξευτελισμός το Κοινοβουλίου, η κατασυκοφάντησις των πάντων, η παράλυσις της κρατικής μηχανής, η πλήρης έλλειψις κατανοήσεως προς τα φλέγοντα προβλήματα της νεολαίας μας, η κακομεταχείρισις των φοιτητών και σπουδαστών μας, η ηθική κάμψις, η σύγχυσις και η θολότης, η μυστική και φανερά συνεργασία με τους ανατροπείς και τέλος τα συνεχή εμπρηστικά κηρύγματα ασυνειδήτων δημοκόπων κατέστρεψαν την γαλήνην του τόπου, εδημιούργησαν κλίμα αναρχίας και χάους, εκαλλιέργησαν συνθήκας μίσους και διχασμού και μας ωδήγησαν εις το χείλος της εθνικής καταστροφής.

Δεν απέμεινεν πλέον άλλος τρόπος σωτηρίας από την επέμβασιν του Στρατού μας. Η επέμβασις αύτη βεβαίως αποτελεί εκτροπήν εκ του Συντάγματος, αλλά η εκτροπή αύτη ήτο επιβεβλημένη διά την σωτηρίαν της Πατρίδος. Η σωτηρία της Πατρίδος είναι ο υπέρτατος νόμος. Αι εκλογαί, αι οποίαι προεκηρύχθησαν, δεν ήτο δυνατόν να δώσουν την λύσιν εις το υφιστάμενον αδιέξοδον. Πρώτον, διότι, υπό τας παρούσας συνθήκας, ήτο αδύνατος η ομαλή δεξαγωγή των και, δεύτερον, διότι οιονδήποτε και αν ήτο το αποτέλεσμα αυτών, θα ωδηγούμεθα μοιραίως εις την αιματοχυσίαν και το χάος.

Δι’ αυτό επενέβη ο Στρατός. Διά να ανακόψη την πορείαν προς την καταστροφήν, ένα βήμα προ της αβύσσου. Εις ολόκληρον την Χώραν επικρατεί απόλυτος γαλήνη και τάξις. Ο πρόεδρος και τα μέλη της Κυβερνήσεως εστρατεύθησαν προς εκτέλεσιν του προς την Πατρίδα καθήκοντος.

Ποίοι είμεθα: Δεν ανήκομεν εις ουδέν πολιτικόν κόμμα, και ουδεμίαν πολιτικήν παράταξιν είμεθα διατεθειμένοι να ευνοήσωμεν εις βάρος της άλλης. Δεν ανήκομεν ούτε εις την οικονομικήν ολιγαρχίαν, την οποίαν ομοίως δεν είμεθα διατεθειμένοι να αφήσωμεν να προκαλή την πενίαν. Ανήκομεν εις την τάξιν του μόχθου. Και θα σταθώμεν εις το πλευρόν των πτωχών αδελφών μας Ελλήνων.

Ελαυνόμεθα αποκλειστικώς από πατριωτικά κίνητρα και επιδιώκομεν να καταργήσωμεν την φαυλοκρατίαν. Να εξυγιάνωμεν τον δημόσιον βίον. Να απομακρύνωμεν από τον οργανισμόν της Χώρας την σήψιν από την οποίαν εκινδύνευε. Να αποτρέψωμεν τον διχασμόν και την αλληλοσφαγήν προς την οποίαν μας κατηύθυναν κακοί Έλληνες και να δημιουργήσωμεν υγιείς βάσεις δια την ταχείαν επάνοδον της Χώρας εις τον αληθώς ορθόδοξον κοινοβουλευτικόν βίον.

Κηρύσσομεν την συναδέλφωσιν. Από της στιγμής αυτής δεν υπάρχουν Δεξιοί, Κεντρώοι, Αριστεροί. Υπάρχουν μόνον Έλληνες, οι οποίοι πιστεύουν εις την Ελλάδα, εις ένα ευγενές, ανώτερον, και πλήρες ιδεώδες της αληθούς Δημοκρατίας και όχι της Δημοκρατίας του πεζοδρομίου, της οχλοκρατίας και της αναρχίας. Όταν οι Έλληνες είναι ηνωμένοι, θαυματουργούν.

Υπάρχουν βεβαίως, και ελάχιστοι εφιάλται δημαγωγοί, ασυνείδητοι καιροσκόποι και κατ’ επάγγελμα αναρχικοί. Αυτοί επεδίωξαν να μας διχάσουν! Και μας ονομάζουν αριστερούς, κεντρώους, κεντροαριστερούς και δεξιούς. Επεδίωξαν να ενσταλάξουν εις την ψυχήν μας, με κάθε τρόπο, το μίσος των μεν προς τους δε. Επεδίωξαν να μας φανατίσουν και να μας εξωθήσουν εις τον αλληλοσπαραγμόν. Αυτούς τους εμπρηστάς θα απομονώσωμεν και όλοι ημείς οι άλλοι Έλληνες ηνωμένοι, θα βαδίσωμεν εμπρός την οδόν τού προς την Πατρίδαν καθήκοντος και της αρετής. Προς την ριζικήν αλλαγήν. Προς την ευημερίαν και την πρόοδον.

Ο βασικός μας στόχος είναι δικαιοσύνη. Η δικαία κατανομή του εισοδήματος. Η ηθική και υλική εξύψωσις του κοινωνικού συνόλου και ιδιαιτέρως των αγροτών, των εργατών, και των πενεστέρων τάξεων. Η στοργή της Κυβερνήσεως θα στραφή αμέριστος προς την νεολαίαν και τα προβλήματά της. Μετά την παγίωσιν ομαλού ρυθμού και την δημιουργίαν των καταλλήλων προς τούτο συνθηκών, το ταχύτερον δυνατόν θα επανέλθη η Χώρα εις τον Κοινοβουλευτισμόν επί υγιούς βάσεως. Τότε η αποστολή της Κυβερνήσεως θα έχη λήξη.

Προς αποτροπήν του διχασμού και της ετοίμου να εκσπάση εμφυλίου συρράξεως, η οποία ωδήγει εις αιματοχυσίαν και κοινωνικήν και εθνικήν καταστροφήν, η Κυβέρνησις προέβη εις την κήρυξιν του Στρατιωτικού Νόμου καθ’ άπασαν την Χώραν. Η Κυβέρνησις δηλοί κατηγορηματικώς, ότι είναι αποφασισμένη να φέρη εις πέρας δια παντός μέσου και με ταχύν ρυθμόν την βαρείαν αποστολήν την οποίαν ανέλαβεν. Είναι αποφασισμένη να εκπληρώση εις το ακέραιον τας υποχρεώσεις της έναντι του Ελληνικού Λαού. Επικαλείται την καθολικήν συμπαράστασιν του λαού διά την πραγματοποίησιν του σκοπού της. Ζητεί πλήρη πειθαρχίαν προς τον Νόμον του Κράτους. Όπως συμβαίνει εις όλας τας πολιτισμένας Χώρας. Διότι πραγματική ελευθερία υπάρχει εκεί όπου υπάρχει Νόμος. Εκεί, όπου η ελευθερία του ενός φθάνει μέχρι του σημείου, εις το οποίον αρχίζει η ελευθερία του άλλου.

Η Κυβέρνησις οφείλει να προειδοποιήση κατά τον πλέον κατηγορηματικόν τρόπον, ότι οιαδήποτε αντίδρασις εις το εθνικόν της έργον τής αλλαγής, οποθενδήποτε προερχομένη, θα παταχθή πάραυτα διά παντός εις την διάθεσίν της μέσου.

Ζήτω το Έθνος!
Ζήτω ο Βασιλεύς!
Ζήτω η Αιωνία Ελλάς!

Αθήναι τη 22α Απριλίου 1967».

Τα συμπεράσματα δικά σας…

Όσα πρέπει να γνωρίζουμε περί πραξικοπήματος

@ Στο Πεντάγωνο εγκαταστάθηκαν οι ηγέτες της μικρής χούντας, οι συνταγματάρχες Γ. Παπαδόπουλος, Ν. Μακαρέζος και ο ταξίαρχος Στ. Παττακός. Αποπειράθηκαν να αντισταθούν ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Γεώργιος Ράλλης και το Πολεμικό Ναυτικό. Τον πρώτο τον συνέλαβαν, ο ναύαρχος ε.α. Αθ. Σπανίδης υποχώρησε όταν συμβιβάστηκε ο Κωνσταντίνος, ο Κοκός, ντε!.

@ Στις 7 το πρωί η ηγεσία του πραξικοπήματος επισκέφθηκε στα Ανάκτορα Τατοΐου τον Κωνσταντίνο (είπαμε, τον Κοκό!) και του ζήτησε να ορκίσει την κυβέρνησή τους. Ο Κωνσταντίνος (παρά τη συμβουλή του συλληφθέντα πρωθυπουργού Π. Κανελλοπούλου που του ζήτησε να αντισταθεί) συμβιβάστηκε μαζί τους και τους ζήτησε να βάλουν πρωθυπουργό τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κ. Κόλλια, γνωστό από τις παρεμβάσεις του υπέρ των δολοφόνων του Γρηγόρη Λαμπράκη.

@ Η χούντα ανακοίνωσε ότι συνέλαβε 6.500 κομμουνιστές ­ ήταν πολύ περισσότεροι. Το πρώτο θύμα ήταν η νεαρή Αθηναία, Μαρία Καλαυρά, που πυροβολήθηκε την πρώτη μέρα από στρατιώτη γιατί δεν υπάκουσε στις διαταγές.
Λίγες μέρες αργότερα από το πραξικόπημα οι πρώτοι (6.000 και κάποιοι ακόμη) στέλνονταν εξορία στη Γυάρο, για να ακολουθήσουν κι άλλοι. Τα φακελώματα στην Ασφάλεια συνεχίζονται όπως και πριν, αλλά με μεγαλύτερη ένταση.
Οι συλληφθέντες περνάνε από χίλιους εξευτελισμούς και βασανιστήρια, ακολουθούν φυλακές και εκτοπίσεις σε ξερονήσια, εξορία. Εκεί τα ίδια, εξευτελισμοί, βασανιστήρια, πίεση για δηλώσεις υποταγής στο φασιστικό καθεστώς, δηλώσεις μετανοίας. Αλλά και έξω, όσους δεν στέλνουν εξορία, τους καλούν στην Ασφάλεια για δήλωση μετανοίας, για καθολική υποταγή και μετά τις δηλώσεις αυτές τις δημοσιεύουν στον Τύπο για εξευτελισμό και για «σωφρονισμό» των υπολοίπων. Η δημοσίευση των δηλώσεων γίνονταν ήδη από τη δεκαετία του 1930.

@ Οι πρωινές εφημερίδες εκείνης της ημέρας δημοσίευαν τη συνηθισμένη ύλη μιας έντονης προεκλογικής διαμάχης, που συνέχιζε την ανωμαλία του Ιουλίου 1965. Μόνο η «Αυγή» και η «Καθημερινή» είχαν μερικά ψήγματα και υποψίες των γεγονότων και των εξελίξεων της νύχτας.
«Η Καθημερινή» είχε στην πρώτη σελίδα ένα μονόστηλο κορυφής με τίτλο: «Την 2αν πρωινήν εξερράγη στρατιωτικόν κίνημα. Συνελήφθησαν πολιτικοί άνδρες».
«Η Αυγή», πάνω από τον τίτλο της, στην πρώτη σελίδα, έγραφε: «Συνελήφθησαν από στρατιωτικούς οι Μ. Γλέζος, Λ. Κύρκος, Α. Παπανδρέου. Ασυνήθιστες κινήσεις στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων (Λεπτομέρειες στην 8η σελίδα)».

@ Το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 έχει την καταγωγή του κατευθείαν στο συνταγματικό πραξικόπημα του Κωνσταντίνου, τον Ιούλιο 1965.
Η ανωμαλία που δημιούργησε και συντήρησε επί δύο χρόνια, αλλά και η θεωρία που διατύπωσε «περί μιάσματος» ήταν οι ιδανικές συνθήκες για την επώαση του αυγού του φιδιού.
Το πραξικόπημα των στρατηγών, που ετοίμαζε για μερικές ημέρες αργότερα, καθώς και η συγκέντρωση των πραξικοπηματιών σε θέσεις - κλειδιά στις Μονάδες της Αττικής ήταν το καλύτερο πρόσχημα για τη «μικρή χούντα», αφού της έδινε κάλυψη κινήσεων.

@ Η λέξη Χούντα έχει ισπανική προέλευση και σημαίνει σύνδεσμος ή γενικότερα διοίκηση. Ο όρος επικράτησε ιστορικά να θυμίζει ομάδες αξιωματικών που συνωμοτούσαν για να καταλάβουν την εξουσία με ένα στρατιωτικό πραξικόπημα. Τέτοια πραξικοπήματα γίνονταν στην Λατινική Αμερική, αλλά στην Ελλάδα παρόλο που υπάρχει ιστορικό πραξικοπημάτων ο όρος αναφέρεται αποκλειστικά στην επταετή περίοδο δικτατορίας και «γύψου» της Χούντας των Συνταγματαρχών 1967-1974.

@ Η αμερικανική πλευρά γνώριζε μήνες πριν από τον Απρίλιο του 1967 τα σχέδια για την εκδήλωση πραξικοπήματος στην Ελλάδα, αλλά δεν έκανε τίποτα για να το αποτρέψει. Αυτό προκύπτει από τα αρχεία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Τουρκία, την περίοδο 1964-1968, που αποχαρακτηρίστηκαν, τελικά, και ενώ η CIA επέμενε να κρατηθούν πάση θυσία μυστικά.
Σύμφωνα με τα αρχεία αυτά, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέτασαν στα τέλη του 1966 το ενδεχόμενο να χρηματοδοτήσουν τους αντιπάλους του Ανδρέα Παπανδρέου εν όψει των εκλογών που είχαν προγραμματιστεί. Αυτόν θεωρούσαν άλλωστε ως μεγαλύτερο αντίπαλό τους. Δύο μόλις ημέρες μετά το πραξικόπημα, η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα επισημαίνει πως το πραξικόπημα δεν πρέπει να αποτύχει, γιατί «η Ελλάδα θα οδηγηθεί εκεί που η Δεξιά φοβόταν ότι θα την οδηγούσε ο Ανδρέας Παπανδρέου».
Έχουν περάσει 42 χρόνια από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 και παρά τη δημόσια συγγνώμη του προέδρου Κλίντον, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα τον Νοέμβριο του1999, με την οποία οι ΗΠΑ αναγνώρισαν εμμέσως πλην σαφώς το μερίδιο της ευθύνης τους στην επιβολή και εδραίωση της δικτατορίας και αργότερα στην τραγωδία της Κύπρου, οι λεπτομέρειες της αμερικανικής ανάμειξης στις δύο αυτές τραγικές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας παραμένουν, εν πολλοίς, άγνωστες.

@ Το βασικό σύνθημα «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» δίνει την κεντρική ιδεολογική κατεύθυνση της στρατιωτικοφασιστικής δικταορίας. Και όχι μόνο. Ο εθνικισμός, ο αντικομμουνισμός, η πρόφαση «κομμουνιστικού κινδύνου», η θρησκοληψία, τα κατηχητικά και οι «ηθικές αρχές» στο χώρο της παιδείας αλλά και γενικότερα, γίνονται κυρίαρχα στην καθημερινότητα. Όλα αυτά ασφυχτικά πιέζουν και καταπιέζουν τις λαϊκές μάζες για την αποδοχή τους ως μόνες «αλήθειες», μέσα από αναφορές και διαστρεβλώσεις στην ιστορία, από αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Και μην ξεχάσω τα τσάμικα. Πολύ τσάμικο…

@ Η αρχή του τέλους για τη χούντα των συνταγματαρχών ήλθε με την εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο. Το δικτατορικό καθεστώς κατέρρευσε τελικά στις 23 Ιουλίου του 1974, αφού είχε ήδη προηγηθεί η τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Οι πρωταγωνιστές του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου δικάστηκαν το καλοκαίρι του 1975 από το Στρατοδικείο. Κρίθηκαν ένοχοι "εσχάτης προδοσίας" και καταδικάστηκαν σε θάνατο, ποινή που λίγο αργότερα μετατράπηκε σε ισόβια δεσμά.

Η ιστορία, η μνήμη δεν πρέπει να σβήνει, πρέπει να μιλά, να μην ησυχάζει, πρέπει να αποκαλύπτει το πραγματικό πρόσωπο του φασισμού, της βίας. Η 21η Απριλίου 1967 είναι και όλα εκείνα που δεν μπόρεσα να γράψω λόγω χώρου, όλα εκείνα που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έγιναν. Που έγιναν στη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία.

Μ' όλη μου τη μελαγχολία

Σπύρος Σεραφείμ

Υ.Γ.1: Χούντα δε θυμάμαι, μα ούτε ελευθερία, της Μεταπολίτευσης, καημένη γενιά…
Γι’ αυτό σου λέω. Υπάρχει λόγος σοβαρός…
Υ.Γ.2: O αρχιεπίσκοπος δεν ήξερε ότι είχαμε χούντα, σπούδαζε.
Υ.Γ.3:Αυτά είχα να γράψω. Βάλτε και τα δικά σας…

Βιβλιογραφία, πηγές
Ελένη Φαλιάγκα-Παπανικολάου: «Νήσος Γυάρος-Γιούρα» Αθήνα 1989
Ελένη Μουζαράκη: Τα έκτακτα μέτρα, μαζικές συλλήψεις και εξορίες. Εφημ. Εμφύλιος Τύπος φ.53
Γιώργος Καρανικόλας: Οι ρασοφόροι συμφορά του έθνους. Έκδ. Θουκυδίδης.

KΑΖΑΜΙΑΣ 2009

Ο υποφαινόμενος δημοσιογράφος Σπύρος Σεραφείμ, είναι αυτό που πολύ τρυφερά θα ονομάζαμε «διορατικός επαγγελματίας». Μπορεί μικρός να διάβαζε Οράτιο και να έτρωγε μπαρμπούνια που κάνουν καλό στα μάτια, μπορεί να χτύπησε σα φώκια παλαμάκια όταν έμαθε ότι στα λατινικά «video» σημαίνει «βλέπω», αλλά δεν οφείλει στα ανωτέρω το κληρονομικό του χάρισμα.
Μπορεί να διαβάζει το μέλλον ως άλλος Ιωάννης της Αποκαλύψεως κι αυτό είναι κάτι που λίγοι γνωρίζουν. Ο μόνος λόγος που δε διαδίδει ότι διαθέτει το κληρονομικό χάρισμα, είναι επειδή φοβάται το φόρο κληρονομιάς που θα του επιβληθεί από τον κ. Αλογογ(σ)κούφη.
(Και μην αρχίζετε τα φοροτεχνικά κόλπα, ούτε ως γονική παροχή μπορεί να το περάσει)
Ένα κρύο κυριακάτικο πρωινό, λοιπόν, προέβλεψε με ακρίβεια το τι μέλλει γενέσθαι στην Ελλάδα, την επόμενη χρονιά, τα υπαγόρευσε στη Σούζι Κιου τη γραμματέα του και τα παρουσιάζει δωρεάν, σε δυο δόσεις, ως ελάχιστη προσφορά προς το συνάνθρωπο...
Καλή ανάγνωση...

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ. Καινούρια εισβολή διαδηλωτών στην ΕΡΤ, υπό το σύνθημα «αφίσται τιν TV και βγήται στους δρώμους». Από όλο αυτό, μόνο τα «TV», «και», «στους» είναι σωστά γραμμένα, απόδειξη ότι οι εισβολείς βλέπουν μόνο ΕΡΤ. Ο κ. Παναγόπουλος, πρόεδρος της ΕΡΤ, παθαίνει εγκεφαλικό καθώς ο κόσμος σταματάει να βλέπει ΕΡΤ και τα νούμερα του κρατικού καταποντίζονται. Σε μια γενναία κίνηση μικροαστισμού, ο απλός λαός πράγματι σηκώνει την κωλάρα του απ’ τους καναπέδες, καίει και γκρεμίζει την Αθήνα, κάνοντας πλιάτσικο στα καταστήματα ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών ειδών. Έτσι, μια νέα κοινωνία γεννιέται, που διαθέτει, πλέον, άπασα, δονητές τριών ταχυτήτων και flat τηλεοράσεις. Ο πρόεδρος της ΕΡΤ συνέρχεται και βρίσκει την ευκαιρία να αυξήσει το ανταποδοτικό τέλος. Όχι στην ΕΡΤ. Στους δονητές.

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ. Χημεία και τέρατα και πάλι καταγράφουν οι κάμερες. Ένας μπάτσ, εεεε, συγγνώμη, ένας αστυνομικός ήθελα να πω, κι ενώ απειλείται η ζωή του, πυροβολεί δεκαπεντάχρονο έξω από το Γενικό Χημείο του κράτους (έξω από το κράτος, δηλαδή, αφού αυτό είναι το μεγαλύτερο Χημείο), αλλά η σφαίρα – σε αυτά τα παράξενα παιχνίδια που παίζει η ζωή στις σφαίρες που σέβονται το δραστικό τους βεληνεκές - χτυπάει σε κάτι αθλητικά πράσινα παπούτσια, μια ζαρντινιέρα που έχει πάνω της έναν Κύπριο φοιτητή που τσακώνεται μαζί της, εξοστρακίζεται και τραυματίζει ελαφρά μια κάμερα, ένα μικρόφωνο, έναν μπούμαν κι έναν καναλάρχη, επιλέξτε εσείς όποιον θέλετε. Ο κύριος Πάνος Σόμπολος, υπεύθυνος γραφείου Τύπου της κυβέρνησης, κι ενώ μόλις έχει αναλάβει καθήκοντα, επωμίζεται το βαρύ έργο της ενημέρωσής μας σχετικά με το γαλλικό μπιλιάρδο.

ΜΑΡΤΙΟΣ. Η Γιάννα βρίσκει θύμα, εεε, σόρι, αγοραστή για την εφημερίδα της, αλλά κρατάει το CITY FM, βασικά για το κτήριο, που εκεί το λένε «κτίριο». Ο Λιακόπουλος βγάζει νέο βιβλίο στο οποίο διερωτάται: «Blue Land: Ραδιοφωνικός σταθμός ή διαστημόπλοιο;». Οι μπλόγκερς μπαίνουν και πάλι στο παιχνίδι και ξεκινούν διαμαρτυρίες αφού ο ΣΚΑΪ απέλυσε τον Πιτσιρίκο. Ο Πιτσιρίκος καταγγέλλει ότι όλο αυτό είναι δάκτυλος Πορτοσάλτε, επειδή στα επεισόδια στα Εξάρχεια, τον περασμένο Δεκέμβριο του 2008, το γιαούρτι το έφαγε μόνο ο Άρης και ήταν και πρόβειο. Ο ΣΚΑΪ ξεκινά ραδιομαραθώνιο για την τόνωση του Άρη, παίζοντας στο repeat το Last Christmas, i gave you my yogurt…

ΑΠΡΙΛΙΟΣ. Η οικονομική κρίση έχει περάσει τις πύλες και χτυπάει τους απλούς εργαζομένους στα κανάλια: Το Mega απολύει τον Αρναούτογλου και παίρνει πίσω το Μουτσινά (και καλά θα κάνει), ο Antenna νυν απολύεις τον δούλον σου, δέσποτα. Ξέρω, δε βγαίνει νόημα, αλλά ήθελα να γράψω και κάτι υπερεαλιστικό, τι διάολο μελλοντολόγος θα ήμουν. Το Σταρ κάνει διευθύντρια τη Μανωλίδου (ice tea!) που χώρισε τον Adonis και παντρεύτηκε τον Κυριακού (όχι το γιο), ο Alpha κόβει τα αυτιά του Αυτιά, η ΕΤ3 κόβει και ράβει. Η Νικολούλη χάνεται, και μαζί της και το Alter.

ΜΑΪΟΣ. Τα ΜΜΕ συνεχίζουν να δοκιμάζονται σκληρά, πέφτει (ακόμη περισσότερη) τρελή πείνα. Οι μόνοι κερδισμένοι είναι οι δημοσιογράφοι των 700 ευρώ οι οποίοι τι είχαν, τι έχασαν! Σε μια κίνηση που θυμίζει κοριτσάκι με τα σπίρτα, Άθλιους των Αθηνών, ο Θέμος Αναστασιάδης αναγκάζεται να πάρει δανεικά από το Θόδωρο Ρουσόπουλο, τον θυμόσαστε; Ο Θόδωρος της Μάρας, που δεν ξεχνάει από πού ξεκίνησε, σπάει παγκάρι εκκλησίας και δανείζει το Θέμο, με δάκρυα στα μάτια. Στης Μάρας τα μάτια, φυσικά...

ΙΟΥΝΙΟΣ. Όλοι οι wannabe δημοσιογράφοι της τηλεόρασης, έχοντας κάνει ταχύρυθμα μαθήματα γερμανικών, στέλνουν βιογραφικά στον Alpha, με το βλέμμα στραμμένο στο RTL και μια καριέρα που υπόσχεται Πόρσε, BMW και λοιπά γερμανικά σούπερκαρς. Μαλακία τους, σόρι κιόλας, αλλά ο Alpha πωλείται στο Μιχάλη Γουλανδρή και μένουν με το «βαρούμ» στο χέρι. Βαρούμ σημαίνει «γιατί» και όπως έχετε καταλάβει έχω βάλει τον πατέρα μου να μου συνεχίσει τα μαθήματα γερμανικών, μια χαρά περιοχή είναι η Κάντζα...

Συνεχίζεται...

Εδώ Πολυτεχνείο, εκεί Πολυτεχνείο…

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου στη μνήμη όσων την έζησαν παραμένει ίσως η κορυφαία συλλογική εποποιία μιας ολόκληρης γενιάς. Η σύγκρουση των φοιτητών το 1973 με την καταπίεση και την ανελευθερία μετατράπηκε σε σύμβολο μιας εξέγερσης όπου κυριάρχησε το αυθόρμητο, μιας κορυφαίας αντιδικτατορικής εκδήλωσης που ξεπέρασε τις όποιες διαφορές στρατηγικής για το χτύπημα στο δικτατορικό καθεστώς. Οποιος έχει ζήσει εκείνη την εποχή και γνωρίζει τι σήμαινε ζύμωση, γραμμή, βήματα για την κατάκτηση του κοινού στόχου που ήταν να πέσει η χούντα ξέρει ότι δεν υπήρχε σωστό ή λάθος εκ των προτέρων για τις όποιες στρατηγικές επιλογές.
Εγώ δεν έζησα Πολυτεχνείο. Υπάρχει λόγος σοβαρός, που ήμουν νέος χλιαρός...

Όσα πρέπει να γνωρίζουμε και να θυμόμαστε περί Πολυτεχνείου

@ Οι φοιτητές και οι νέοι γενικότερα υπήρξαν το κύριο σώμα των μαχητών της Αντίστασης. Στις αρχές του 1973 τα Πανεπιστήμια «έβραζαν». Οι φοιτητές ζητούσαν ελεύθερες εκλογές στους φοιτητικούς συλλόγους. Για να αποδυναμώσει το κίνημα η χούντα βγάζει τον N. 1374 για διακοπή της αναβολής στράτευσης των φοιτητών και στέλνει δεκάδες φοιτητές στον στρατό, διακόπτοντας τις σπουδές τους. Τρεις ημέρες αργότερα καταδικάζει φοιτητές με τον N. 4000/1959 για «τεντυμποϊσμό». Και λίγο αργότερα η Αστυνομία εισβάλλει στο Πολυτεχνείο για να διαλύσει βίαια μια συγκέντρωση φοιτητών. Οι φοιτητές αντιδρούν καταλαμβάνοντας δύο φορές τη Νομική Σχολή, στην οδό Σόλωνος: στις 21 Φεβρουαρίου και στις 20 Μαρτίου 1973. H Αστυνομία αντιδρά με συλλήψεις και κακοποιήσεις φοιτητών.

@ H χούντα αποφασίζει να κάνει πολιτικό «άνοιγμα» και την 1η Οκτωβρίου 1973 διορίζει την κυβέρνηση του Σπ. Μαρκεζίνη, που ανακοινώνει ότι στις 17 Νοεμβρίου θα κάνει βαρυσήμαντες πολιτικές εξαγγελίες. Την 1η Νοεμβρίου ο υπουργός Παιδείας του Μαρκεζίνη, για να εξευμενίσει τους φοιτητές, ανακοινώνει ότι επαναχορηγείται η αναβολή στρατεύσεως σε όλους τους φοιτητές. Έχοντας πετύχει μια πρώτη νίκη οι φοιτητές προβάλλουν νέα αιτήματα: α) Κατάργηση του σπουδαστικού τμήματος στη Γενική Ασφάλεια και του κυβερνητικού επιτρόπου στα Πανεπιστήμια. β) 12μηνη στρατιωτική θητεία για όλους τους Έλληνες. γ) Διεξαγωγή των φοιτητικών εκλογών τον Δεκέμβριο 1973 και όχι τον Φεβρουάριο 1974.

@ H μαχητικότητα του φοιτητικού κινήματος ανεβαίνει κατακόρυφα. Την Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 1973 οι φοιτητές καταλαμβάνουν το Πολυτεχνείο. Γύρω τους συσπειρώνονται εργάτες, υπάλληλοι, αγρότες από τα Μέγαρα, και διαδηλώνουν για: «Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία και Δημοκρατία». Οι φοιτητές που έχουν κλειστεί στο Πολυτεχνείο εκλέγουν Συντονιστική Επιτροπή από 24 μέλη (από τα οποία 2 εργαζόμενοι) και συγκροτούν ομάδες εργασίας για: τη συγκέντρωση τροφίμων, τον έλεγχο των προκηρύξεων, αλλά και των ταυτοτήτων των εισερχομένων, καθώς και για τη φρούρηση ευαίσθητων σημείων του Πολυτεχνείου, ώστε να αποφευχθούν ζημιές και βανδαλισμοί από ύποπτα ή ασυνείδητα στοιχεία.

@ H λειτουργία του ραδιοφωνικού σταθμού που έστησαν μέσα στο Πολυτεχνείο την Πέμπτη 15 Νοεμβρίου δίνει νέα ποιότητα στην εξέγερση και τη μετατρέπει από φοιτητική σε παλλαϊκή. Χάρη στον ισχυρό πομπό του, όλη σχεδόν η πρωτεύουσα ακούει για πρώτη φορά ύστερα από 6½ χρόνια τη φωνή των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Ακούει λόγο για Δημοκρατία, Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Δικαιοσύνη. Πλήθη λαού συρρέουν έξω από το Πολυτεχνείο. Καταλαμβάνουν τα πεζοδρόμια και σιγά σιγά ξεχύνονται στο οδόστρωμα. H κυκλοφορία των αυτοκινήτων γίνεται με δυσκολία. Οι διαδηλωτές μοιράζουν και κολλούν στα παρμπρίζ αυτοσχέδιες προκηρύξεις. H Σύγκλητος του Πολυτεχνείου ζητά από την κυβέρνηση να μην καταλύσει η Αστυνομία το πανεπιστημιακό άσυλο. H χούντα ανησυχεί, αλλά τα έχει χαμένα. Διστάζει να επιτεθεί και να καταστρέψει την «πολιτική της βιτρίνα».

@ Την Παρασκευή 16 Νοεμβρίου 1975 η εξέγερση φτάνει στο αποκορύφωμά της. H Συντονιστική Επιτροπή του Πολυτεχνείου καλεί από τον ραδιοσταθμό της τους εργαζομένους και τον λαό να συσπειρωθούν γύρω από τους φοιτητές και διακηρύσσει την απαίτηση του ελληνικού λαού για: «άμεση παύση του τυραννικού καθεστώτος της χούντας και παράλληλη εγκαθίδρυση της λαϊκής κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας». Ο χώρος γύρω από το Πολυτεχνείο καταλαμβάνεται από χιλιάδες λαού. H κυκλοφορία των αυτοκινήτων στην οδό Πατησίων και στους γύρω δρόμους διακόπτεται οριστικά. Αρχίζουν συγκρούσεις με την Αστυνομία. Οι διαδηλωτές στήνουν οδοφράγματα στους γύρω δρόμους και ανάβουν φωτιές. H Αστυνομία πυροβολεί στο ψαχνό από διάφορα περιφερειακά σημεία. Την ίδια ημέρα γίνεται κατάληψη της Πολυτεχνικής Σχολής Θεσσαλονίκης. Ακολουθούν κι εκεί συγκρούσεις με την Αστυνομία.

@ Η χούντα έχει τρομοκρατηθεί από τη λαϊκή υποστήριξη και τη μαχητικότητα της εξέγερσης. Ο δικτάτορας Γ. Παπαδόπουλος δίνει εντολή στον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Δ. Ζαγοριανάκο να επέμβει ο στρατός. Στις 12 τα μεσάνυχτα από το Γουδί και τον Διόνυσο ξεκινούν τα τανκς. Μαζί τους κατεβαίνουν ελεύθεροι σκοπευτές, ΛΟΚατζήδες, αλεξιπτωτιστές και ΕΣΑΤζήδες, για να ενισχύσουν την Αστυνομία, που χρησιμοποιεί αύρες και τεθωρακισμένα που ρίχνουν καπνογόνα, δακρυγόνα και πυροβολισμούς. Στις 03.03 του Σαββάτου 17 Νοεμβρίου 1973 το τανκς ρίχνει την κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου, καταπλακώνοντας τους διαδηλωτές που ήταν σκαρφαλωμένοι πάνω της και τραγουδούσαν τον Εθνικό Ύμνο. Στρατός και Αστυνομία εισβάλλουν στο Μετσόβιο χτυπώντας και συλλαμβάνοντας όποιον έβλεπαν μπροστά τους. Το ίδιο γίνεται και στη Θεσσαλονίκη στις 4 π.μ. Στρατός και Αστυνομία έριξαν πάνω από 326.000 σφαίρες. Διέπραξαν 24 φόνους και 128 απόπειρες ανθρωποκτονίας. Τραυματίστηκαν 1.103 πολίτες και 61 αστυνομικοί. Συνελήφθησαν 2.000 άνθρωποι, που ξυλοκοπήθηκαν και βασανίστηκαν.

@ Ακολούθησε μια σκοτεινή εβδομάδα κυνηγητού των αγωνιστών και συνωμοσιών στους κόλπους της χούντας. Στις 25 Νοεμβρίου 1973 ο Δ. Ιωαννίδης (ο λεγόμενος «σκύλος της ΕΣΑ») ανέτρεψε τον Γ. Παπαδόπουλο (τον λεγόμενο «μανιακό δικτάτορα»). H δικτατορία του Δ. Ιωαννίδη κατέρρευσε οκτώ μήνες αργότερα, στις 23 Ιουλίου 1974, όταν οργάνωσε και εκτέλεσε το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου στην Κύπρο και έδωσε το πρόσχημα στον «Αττίλα» της Τουρκίας να καταλάβει τη Μεγαλόνησο.

@ Η Μαρία Δαμανάκη και ο Δημήτρης Παπαχρήστος είναι οι γνωστοί στο ευρύ κοινό εκφωνητές του Πολυτεχνείου. Ωστόσο, καθοριστικός ήταν ο ρόλος του «τρίτου» του σταθμού, του σκηνοθέτη Λάμπρου Παπαδημητράκη.

@ Στη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας (21.4.1967 - 23.7.1974):
*Συνελήφθησαν περίπου 87.000 πολίτες. Από αυτούς περίπου 10.000 εστάλησαν εξορία από τις πρώτες ημέρες.
*Παραπέμφθηκαν σε δίκη 4.000 πολίτες.
*Βασανίστηκαν 2.800.
*Καταδικάστηκαν σε φυλάκιση 1.700.
*Δολοφονήθηκαν 88 άνθρωποι.

@ Η μοναδική φορά που επενέβη η Αστυνομία στους χώρους πανεπιστημιακού ιδρύματος μετά τον Νοέμβριο του 1973 ήταν το 1995, όταν πραγματοποιήθηκε αστυνομική επέμβαση με απόφαση της πρυτανείας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και συνελήφθησαν περίπου 500 άτομα. Είχαν όμως προηγηθεί τα επεισόδια του 1991 και η καταστροφή της πρυτανείας του ιδρύματος. Τη χρονιά εκείνη το ιστορικό κτίριο πρυτανείας είχε γίνει παρανάλωμα του πυρός κατά τη διάρκεια επεισοδίων τη 17η Νοεμβρίου.

@ Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, η νομική ομπρέλα του ασύλου δεν καλύπτει πλέον όλους τους χώρους των ΑΕΙ αλλά μόνο αυτούς στους οποίους «γίνεται εκπαίδευση και έρευνα». Αυτό σημαίνει ότι δεν προστατεύονται από το άσυλο οι προαύλιοι χώροι των ΑΕΙ, ενώ το άσυλο δεν παραβιάζεται πλέον μόνο από τις αστυνομικές δυνάμεις αλλά και από φοιτητές, διοικητικούς υπαλλήλους, καθηγητές κ.λπ. όταν περιστέλλεται το δικαίωμα «στην εργασία» σε περίοδο καταλήψεων ή κινητοποιήσεων.

Πηγές
Ελευθεροτυπία
Βήμα
Έθνος
Νέα
CNN

Αντί αγωνιστικών χαιρετισμών

Το 1983, δέκα χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ο Μανόλης Αναγνωστάκης αναρωτιόταν μέσα από τις στήλες της «Αυγής»: «Ποιοι είναι οι "κληρονόμοι" σήμερα του μηνύματος του Πολυτεχνείου, μια παράταξη, ένα κόμμα, μια ομάδα ή εν γένει ο ελληνικός λαός;». Το ερώτημα παραμένει ακόμη αναπάντητο. H εφετινή επέτειος του Πολυτεχνείου συμπίπτει με τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την ακύρωσή της. Και ας πέρασαν μόλις 30 τόσα χρόνια από το παγωμένο βράδυ του Νοεμβρίου του 1973, τότε που ο K. Λαλιώτης και ο Δ. Σταμέλος διάβαιναν τον καγκελόφρακτο αυλόγυρο του Πολυτεχνείου με τη λευκή σημαία στο χέρι για να διαπραγματευθούν την αναίμακτη αποχώρηση των εγκλείστων, λίγες ώρες προτού το τανκ ισοπεδώσει την πόρτα που τους χώριζε από την Ιστορία. Το ορόσημο μιας εποχής όπου όλα ήταν διαφορετικά δυσκολεύεται όλο και πιο πολύ να διατηρήσει τη λάμψη του ως κορυφαίο αντιδικτατορικό γεγονός. Ο αγώνας της γενιάς του Πολυτεχνείου ως το 1981 «συνεχιζόταν», μετά «δικαιώθηκε», κατόπιν «προδόθηκε» και τώρα απλώς η ΔΑΠ παίρνει 45% στις φοιτητικές εκλογές.
Το Πολυτεχνείο είναι όλα αυτά που ήδη γνωρίζουμε. Αρκεί να μην το ξεχάσουμε ποτέ, γι’ αυτό που ήταν και είναι…

«Τα νεαρά ζευγάρια σαν αστέρια / σ' ομορφαίνουν μαύρη πολιτεία / Για μια στιγμή κρατιούνται από τα χέρια / σκοτώνονται στην άλλη τη γωνία / Στο δρόμο περπατούν αγκαλιασμένοι / κρυφομιλούν σε κάποιο καφενείο / κι όλοι οι νεκροί είναι πάλι αναστημένοι / σαν γονατίζουν στο Πολυτεχνείο / Παιδιά και τον αντέξατε το δύσκολο καιρό / Δεν έχει ο έρωτας αρχή κι ο κόσμος τελειωμό».

Citius, Altius, Fortius

Ήταν 31 Μαρτίου 1980, όταν ο Jesse Owens έφευγε από αυτή τη ζωή.
Όλοι μας κάποια στιγμή ακούσαμε τους γνώστες του παγκόσμιου στίβου να μιλούν με τον γνωστό λυρισμό τους για τον μεγαλύτερο αθλητή της ιστορίας, ο οποίος όχι μόνο ταπείνωσε τον ίδιο τον Χίτλερ στους «ναζιστικούς» Ολυμπιακούς Αγώνες αλλά και τα κατορθώματα του οποίου θέλησαν όλοι οι μεταγενέστεροι να ξεπεράσουν. Και πραγματικά την καριέρα του νέγρου υπεραθλητή από την Αλαμπάμα (γιος τεχνίτη, γεννήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 1913) εξακολουθούν να στολίζουν τρία διαμάντια, δείγμα της τεράστιας αξίας του, που προκαλούν ακόμη και σήμερα το δέος και τον σεβασμό.

Κέρδισε τέσσερα χρυσά μετάλλια στους Ολυμπιακούς του 1936, πέτυχε έξι παγκόσμια ρεκόρ σε μία ημέρα και είχε στην κατοχή του το ανθεκτικότερο παγκόσμιο ρεκόρ στην ιστορία του στίβου, για 25 χρόνια και 79 ημέρες (άλμα εις μήκος). Στο Αν Αρμπορ, στις 25 Μαΐου 1935, σύμφωνα με την εφημερίδα Το Βήμα, ο 22χρονος τότε αθλητής έμελλε να γράψει ιστορία καθώς μέσα σε διάστημα μιας μόνο ώρας (από τις 15.15 ως τις 16.00) κατέρριψε πέντε παγκόσμια ρεκόρ (μήκος, 220 γιάρδες, 200 μέτρα ­ δύο φορές ­ και 220 γιάρδες εμπόδια) και ισοφάρισε για τέταρτη φορά τον δικό του καλύτερο χρόνο στις 100 γιάρδες. Επίσης το άλμα του εις μήκος (8,13 μ.) ήταν το πρώτο άλμα από αθλητή πάνω από τα οκτώ μέτρα και δεν ξεπεράστηκε παρά το 1960 από τον Ραλφ Βόστον (8,21 μ.).

Αλλά η μοίρα αποφάσισε ότι το άστρο του Jesse θα έλαμπε για πάντα εξαιτίας των επιδόσεων που θα έκανε μία χρονιά αργότερα, το 1936, στο Βερολίνο, κάτω από τα μούτρα του υπερήφανου και αριόπληκτου Αδόλφου Χίτλερ, κερδίζοντας τέσσερα χρυσά μετάλλια στα 100 μ. (10,3"), στα 200 μ. (20,7"), στο μήκος (8,06 μ.) και στη σκυταλοδρομία 4Χ100 μ. σπάζοντας και το παγκόσμιο ρεκόρ με 39,8".
Αξιοσημείωτο της υπόθεσης είναι ότι ναι μεν μπορεί ο Owens να έγινε διάσημος στην Αμερική επειδή ταπείνωσε τον Χίτλερ στη χώρα του αλλά, όπως παρατήρησε και ο ίδιος αργότερα, «δεν με κάλεσαν ούτε στη χώρα μου για να δώσω τα χέρια με τον πρόεδρό μας».
Αμέσως μετά την Ολυμπιάδα ο Jesse, σε ηλικία 23 χρόνων, για να συντηρήσει την οικογένειά του, εγκατέλειψε τον ερασιτεχνικό αθλητισμό. Απουσίαζαν, βλέπετε, και οι σημερινοί δεκάδες χορηγοί. Έκτοτε αφιερώθηκε στη διάδοση του ολυμπιακού κινήματος ως το τέλος της ζωής του, στις 31 Μαρτίου 1980, σε ηλικία 67 ετών, χωρίς να προλάβει να δει τα κατορθώματα του «διαδόχου» του Καρλ Λιούις στην Ολυμπιάδα του Λος Άντζελες, τέσσερα χρόνια αργότερα.

Με την αυγή του 20ού αιώνα, το πνεύμα του αθλητισμού είχε αρχίσει ήδη να παίρνει τη μορφή που είχε διαλέξει λίγα χρόνια πριν ο Πιερ ντε Κουμπερτέν. Με την πάροδο των χρόνων όμως, αυτή η μορφή άρχισε να αλλοιώνεται, το πνεύμα «το αληθινό» χάθηκε, οι άνθρωποι έγιναν πιο εγωκεντρικοί κι ο αθλητισμός στράφηκε σε άλλες αξίες, γεμίζοντας «πληγές». Τα χρήματα έφεραν το ντόπινγκ, τη βία, την αλαζονεία πολλές φορές. Ακόμα κι η πολιτική τραυμάτισε αρκετές φορές το αθλητικό κίνημα.

Η ιστορία των σπορ είναι γεμάτη από μικρές ή μεγάλες, γνωστές ή άγνωστες προσωπικές ιστορίες που αναδεικνύουν ακόμη περισσότερο τη δύναμη του ανθρώπινου χαρακτήρα. Στο μυαλό μου γυρίζουν άπειρες φιγούρες, απίστευτοι χαρακτήρες και προσωπικότητες που έγραψαν τη δική τους ιστορία εντός και εκτός αγωνιστικών χώρων, σε όλα τα αθλήματα.
Ποιος είναι ο αγαπημένος σας αθλητής;

5 χρόνια μετά…

3 Μαρτίου 2003: Ξεκινά, σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα των γυναικείων φυλακών Κορυδαλλού, η δίκη της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη». Αυτή η δίκη έληξε έπειτα από εννέα μήνες και 14 ημέρες (162 συνεδριάσεις), στις 17 Δεκεμβρίου, με την επιβολή από το δικαστήριο των ποινών. Το ενδιαφέρον για τη δίκη ήταν ως αναμενόταν εξ αρχής έντονο. Πρόκειται για τη δίκη 19 ανθρώπων που κατηγορούνται για συμμετοχή στην «Επαναστατική Οργάνωση 17 Νοέμβρη», μια τρομοκρατική οργάνωση «φάντασμα» που πρωταγωνίστησε, με τον τρόπο της στην πολιτική ζωή του τόπου από τον Δεκέμβριο του 1975 μέχρι και τον Ιούνιο του 2002.

27 χρόνια δράσης δεν είναι λίγα, ειδικά όταν λάβει κανείς υπόψη του ότι η δράση αυτή περιλάμβανε δολοφονίες («εκτελέσεις» κατά την ίδια την οργάνωση), βομβιστικές ενέργειες, επιθέσεις με ρουκέτες, τραυματισμούς και προκηρύξεις. Θύματα ήταν και Έλληνες και ξένοι.

Τώρα, 5 χρόνια μετά, δημιουργούνται διάφορα ερωτήματα:

Μπορεί να υπάρξουν οργανώσεις... δεύτερης φάσης, οι οποίες να παραλάβουν τη σκυτάλη της αιματηρής δράσης όπως συνέβη στην Ιταλία με τις «νέες Ερυθρές Ταξιαρχίες»;

Επιπλέον, υπάρχει μια... δεξαμενή του εξτρεμιστικού χώρου που μπορεί να επανατροφοδοτεί το «αντάρτικο πόλης» με νέα μέλη, αφήνοντας στην Αστυνομία την αισιοδοξία για «πάταξη της τρομοκρατίας»;

Μπορεί σε λίγους μήνες να έχουμε επανέλθει στην οδυνηρή «ρουτίνα» της ειδησεογραφίας για εκρήξεις βομβών και για άλλου είδους επιθέσεις από τις ελληνικές ένοπλες οργανώσεις;

Ήρθε η ώρα των «χρυσών εφεδρειών» των μεγάλων τρομοκρατικών οργανώσεων;
Αν έχετε κάποιες απαντήσεις, μπορείτε να τις πείτε. Το σίγουρο είναι ότι ο επίλογος για την εγχώρια τρομοκρατία δεν έχω την αίσθηση ότι γράφτηκε με το τέλος της δίκης της 17N. H απόφαση των δικαστών, ιστορική εκ των πραγμάτων, δεν κλείνει τον κύκλο της ένοπλης βίας που άνοιξε μετά τη μεταπολίτευση και σημάδεψε για χρόνια τη χώρα και τη διεθνή παρουσία της. Οι πολιτικές δολοφονίες δεν επισύρουν επιεικέστερη ποινή από τις κοινές ούτε απαιτούν ελαφρότερη σωφρονιστική μεταχείριση. Η αναγωγή μιας εγκληματικής πράξης σε μιαν «ιδεολογία» δεν την καθιστά ούτε συγγνωστή ούτε κατανοητή ούτε λιγότερο ειδεχθή.

Υ.Γ.: τρομοκράτης: (ο) ουσ. Θηλ. -ισσα, μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης που χρησιμοποιεί βία, ιδ. για πολιτικούς σκοπούς. (Λεξικό Tεγόπουλου-Φυτράκη)

Σύμφωνα με τον νόμο (774/1978 περί καταστολής της τρομοκρατίας και προστασίας του δημοκρατικού πολιτεύματος) τρομοκράτης θεωρείται όποιος καταρτίζει μια τρομοκρατική ομάδα ή συμμετέχει σ’ αυτήν, με σκοπό να τελεσθούν οι παρακάτω πράξεις: 1. ανθρωποκτονία, 2. επικίνδυνη ή βαριά σωματική βλάβη, με χρησιμοποίηση όπλου ή εκρηκτικών υλών, 3. αρπαγή ή παράνομη κατακράτηση προσώπου, ή κατάληψη ενός συγκοινωνιακού μέσου με επιβάτες, με σκοπό να εξαναγκαστεί η Aρχή να πράξει ή να παραλείψει ή να ανεχθεί μια ενέργεια, 4. παράβαση του νόμου «περί προλήψεως και καταστολής πράξεων κατά της ασφάλειας της αεροπλοΐας» και 5. έγκλημα για το οποίο θα χρησιμοποιηθούν βόμβες ή χειροβομβίδες ή ρουκέτες ή πυροβόλα όπλα ή άλλες εκρηκτικές ύλες ή παγιδευμένες επιστολές ή δέματα, εφόσον η χρησιμοποίηση αυτή βάζει σε κίνδυνο άλλα πρόσωπα.

316 χρόνια από το πρώτο κυνήγι μαγισσών

Τον κρύο χειμώνα του 1692, στο Σάλεμ της Μασαχουσέτης, δύο κορίτσια, η κόρη του αιδεσιμότατου Σάμιουελ Πάρις, Μπέτι, και η κηδεμονευομένη του, Άμπιγκειλ Ουίλιαμς, άρχισαν να παρουσιάζουν περίεργη συμπεριφορά. Μιλούσαν παράξενα, κρύβονταν κάτω από πράγματα και σέρνονταν στο πάτωμα. Κανένας γιατρός δεν μπορούσε να εξηγήσει τα συμπτώματα, μέχρι που ένας εξ αυτών απεφάνθη στις 28 Φεβρουαρίου ότι τα κορίτσια ήταν δαιμονισμένα. Έτσι ο πάτερ Σάμιουελ και άλλοι ευλαβείς συμπολίτες του άρχισαν να πιέζουν τα δύο κορίτσια - και άλλα παιδιά που αργότερα παρουσίασαν ανάλογη συμπεριφορά - να κατονομάσουν τους ανθρώπους που τους οδήγησαν στα μονοπάτια του διαβόλου.

Οι τρεις πρώτες γυναίκες που κατηγορήθηκαν ήταν η Σάρα Γκουντ, η Σάρα Όσμπορν και η Τιτούμπα. Η Σάρα Γκουντ ήταν επαίτης, κόρη ενός γάλλου ξενοδόχου, που αυτοκτόνησε όταν η ίδια ήταν έφηβη ακόμα. Η Σάρα Όσμπορν ήταν μία κατάκοιτη ηλικιωμένη γυναίκα, που άρπαξε την περιουσία του πρώτου συζύγου της από τα παιδιά του και την έδωσε στον δεύτερο σύζυγό της. Η Τιτούμπα ήταν η ινδιάνα σκλάβα του αιδεσιμότατου Σάμιουελ Πάρις.

Οι τρεις αυτές γυναίκες κατηγορήθηκαν για μαγεία και την 1^η Μαρτίου οδηγήθηκαν στη φυλακή. Ακολούθησαν δεκάδες ακόμα, και καθώς οι φυλακές του Σάλεμ, της Βοστόνης και των γύρω περιοχών γέμιζαν σιγά - σιγά, προέκυψε ένα νέο πρόβλημα: Λόγω της έλλειψης νομοθετικού πλαισίου, όλοι αυτοί οι κρατούμενοι δεν ήταν δυνατόν να δικαστούν. Τη λύση έδωσε στα τέλη Μαΐου ο βασιλικός κυβερνήτης της Μασαχουσέτης, σερ Ουίλιαμ Φιπς, αποφασίζοντας τη συγκρότηση ενός ειδικού δικαστηρίου για την περίπτωση.

Με συνοπτικές διαδικασίες, όλοι οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι και καταδικάστηκαν σε θάνατο. Μόνο όσοι παραδέχτηκαν την ενοχή τους και κατέδωσαν άλλους, γλίτωσαν την εκτέλεση. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού απαγχονίστηκαν συνολικά 19 άτομα, μεταξύ των οποίων ένας σεβαστός υπουργός κι ένας πρώην αστυνομικός που αρνήθηκε να συνεχίσει τις συλλήψεις υποτιθέμενων μαγισσών. Από αυτούς, μόνον οι έξι ήταν άνδρες.

Πηγές

Βήμα

Νέα

Σαν σήμερα.gr

«Μαγικές» λεπτομέρειες

@ Οι δίκες μαγισσών είχαν σημαντικές επιπτώσεις σ' όλη την περιοχή. Οι σοδειές αφέθηκαν στα χωράφια και τα ζώα χωρίς φροντίδα, όσοι φοβούνταν μήπως συλληφθούν εγκατέλειψαν την περιοχή με τα υπάρχοντά τους και κατέφυγαν στη Νέα Υόρκη, το εμπόριο οπισθοδρόμησε, ενώ υπήρχαν και πληροφορίες ότι οι Ινδιάνοι ετοιμάζονταν να εξεγερθούν.

@ Οι δίκες σταμάτησαν στις 3 Οκτωβρίου του 1692, με απόφαση του κυβερνήτη της Μασαχουσέτης, μετά από έφεση ομάδας κληρικών από τη Βοστόνη. Ωστόσο, όσοι είχαν ήδη φυλακιστεί δεν αφέθηκαν ελεύθεροι πριν από την επόμενη άνοιξη.

@ Τα ανατριχιαστικά εκείνα περιστατικά, ενέπνευσαν τον Άρθουρ Μίλερ ώστε να δημιουργήσει μια αλληγορία για τη μακαρθική εποχή και τις δραστηριότητες της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Ενεργειών που αντιπροσώπευε τη σύγχρονη Αμερικανική Ιερά Εξέταση, όπως έκτοτε συνηθίζουν να την αποκαλούν οι ιστορικοί και οι μελετητές. Ο Μίλερ επισκέφθηκε το Σάλεμ και μελέτησε τα αρχεία. Το απόγευμα που έφευγε από την πόλη άκουσε στο ραδιόφωνο του αυτοκινήτου του ότι ο παλιός του φίλος και σκηνοθέτης των θεατρικών έργων του Ηλίας Καζάν έδωσε στην Επιτροπή ονόματα ανθρώπων που ήταν, υποτίθεται, κομμουνιστές. Η κατάθεση αυτή σημάδεψε το τέλος της μακράς φιλίας του συγγραφέα με τον σκηνοθέτη. Οι μάγισσες του Σάλεμ ανέβηκαν το 1953 στο Μπρόντγουεϊ και από εκεί μεταφέρθηκαν στις θεατρικές σκηνές όλου του κόσμου με τεράστια επιτυχία. Ήταν σαν να αποκτούσαν ξανά φωνή τα θύματα των διώξεων αλλά και σαν να άρχιζε να πέφτει η αυλαία μιας σκοτεινής και παρανοϊκής εποχής διωγμών, αναξιοπρέπειας και χαφιεδισμού.

@ Τα αίτια που οδήγησαν το 1692 στις δίκες του Σάλεμ, αυτής της μικρής πόλης της Νέας Αγγλίας, έχουν ερευνηθεί επισταμένως από τους μελετητές. Αποτελούν τον θλιβερό επίλογο στο κυνήγι των μάγων και των αιρετικών που εξαπέλυσε η Καθολική και Προτεσταντική Εκκλησία σε όλη την Ευρώπη και στοίχισε τη ζωή 200.000 αθώων. Αν όμως, μέσα στο παραλήρημα και στην τρέλα που έφτανε συχνά στο σημείο της ομαδικής παράκρουσης, από την οποία είχε καταληφθεί η θεοκρατική Δύση του 16ου και του 17ου αιώνα, οι δίκες του Σάλεμ είναι η πιο κραυγαλέα περίπτωση, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι συνιστούν την ωμότερη απόδειξη του ψυχρού και ωφελιμιστικού χαρακτήρα μιας υπόθεσης που δεν ήταν μόνον έκφραση του αντιμεταρρυθμιστικού σκοταδισμού αλλά και μια καλοστημένη και προσοδοφόρα επιχείρηση.

@ Στις δίκες εναντίον των μάγων και των αιρετικών οι υπόδικοι ή οι συγγενείς τους πλήρωναν όλα τα έξοδα: τους δικαστές, τους ενόρκους, το κόστος της φυλακής, αυτούς που κατασκεύαζαν το ικρίωμα και την αγχόνη ή έστηναν την πυρά, εκείνους που έκοβαν τα ξύλα για τη φωτιά, τον δήμιο, τους ιερείς και τους γραμματείς των δικαστηρίων. Επιπλέον, η περιουσία του καταδικασθέντος κατασχόταν από τις τοπικές αρχές, τον επίσκοπο, τον βασιλιά ή την Ιερά Εξέταση. Όταν μάλιστα η περιουσία ήταν μεγάλη, οι κοσμικές τη μοιράζονταν εξ ημισείας με τις εκκλησιαστικές αρχές.

Η έκφραση «κυνήγι μαγισσών» αναφέρεται σήμερα σε μαζικές διώξεις με ανυπόστατες ή προσχηματικές κατηγορίες. Και δεν είναι, απλώς, έκφραση, αφού, εν έτει 2008, το κυνήγι μαγισσών συνεχίζεται. Έχετε προσέξει σε πόσες περιπτώσεις και ποιοι είναι εκείνοι που κυνηγάνε «μάγισσες», κάτι που – κατ’ ουσίαν – δεν (πρέπει να) υφίσταται;

Μακεδονικό, 16 χρόνια μετά

10 Φεβρουαρίου 1992: Συγκαλείται το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών υπό τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Καραμανλή, για το Μακεδονικό. Ο υπουργός Εξωτερικών, Αντώνης Σαμαράς, εισηγείται να μη γίνει αποδεκτή από την Ελλάδα καμία ονομασία που θα περιέχει τον όρο «Μακεδονία» ή τα παράγωγά της. Το Συμβούλιο επικυρώνει την εισήγηση Σαμαρά…

Τελικά, ξεχάστηκε το Σκοπιανό, όπως είχε προβλέψει ο κ. Κ. Μητσοτάκης όταν ήταν πρωθυπουργός; Αν κρίνει κάποιος από τις αντιδράσεις, τις οξείες αντιπαραθέσεις και τις «κορόνες» που συνεχίζουν να εκτοξεύονται από πολλές πλευρές, τότε σίγουρα όχι. Το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, για το οποίο σπαταλήθηκε τόσο διπλωματικό κεφάλαιο από όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις, από το 1991 ως και σήμερα, εξακολουθεί να διχάζει. Με το πέρασμα του χρόνου όμως ελάχιστοι πλέον θυμούνται τις... στροφές του δρόμου τον οποίο «πήρε» η Ελλάδα πριν από 16 χρόνια, το τέλος του οποίου εξακολουθεί να χάνεται μέσα σε πυκνή ομίχλη.
Η άκρη του νήματος του Σκοπιανού βρίσκεται στις αρχές της δεκαετίας του 1990 - συγκεκριμένα στις ωδίνες του τοκετού από τον οποίο προέκυψαν τα ανεξάρτητα κράτη που ιδρύθηκαν στις στάχτες της πάλαι ποτέ ενωμένης Γιουγκοσλαβίας.
Τυπικά, η ιστορία ξεκινά στις 25 Ιανουαρίου 1991, όταν η Βουλή της τότε «Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας» εκδίδει Διακήρυξη Κυριαρχίας, το πρώτο βήμα προς την ανεξαρτησία, η οποία ανακηρύσσεται επισήμως στις 17 Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους.

Η γιουγκοσλαβική κρίση

Στις 16 Δεκεμβρίου 1991, και ενώ η γιουγκοσλαβική κρίση βράζει, λαμβάνει χώρα στις Βρυξέλλες έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της τότε ΕΟΚ. Την προεδρία ασκεί η Γερμανία και στο Συμβούλιο προεδρεύει ο πολύπειρος Χανς-Ντρίτριχ Γκένσερ.
Στο Συμβούλιο «επισημοποιείται» η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας με τη σύμφωνη γνώμη του τότε Έλληνα υπουργού Εξωτερικών κ. Α. Σαμαρά. Συγκεκριμένα, «η Κοινότητα και τα κράτη-μέλη της συμφώνησαν να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία όλων των γιουγκοσλαβικών δημοκρατιών που πληρούν όλους τους όρους που καθορίζονται παρακάτω. Η απόφαση αυτή θα τεθεί σε εφαρμογή τη 15η Ιανουαρίου 1992».
Όσον αφορά δε τους όρους που έπρεπε να πληρούν οι πρώην γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες, πριν από την αναγνώριση, ζητήθηκε από καθεμιά εξ αυτών «να δεσμευθεί ότι θα υιοθετήσει συνταγματικές και πολιτικές εγγυήσεις που εξασφαλίζουν ότι δεν έχει εδαφικές διεκδικήσεις κατά γειτονικού κράτους-μέλους της Κοινότητας και ότι δεν θα διεξάγει εχθρική προπαγάνδα εναντίον γειτονικού κράτους-μέλους, συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης ονομασίας που συνεπάγεται εδαφικές διεκδικήσεις».

Η επιτροπή Μπατεντέρ

Τις λεπτομέρειες των νομικών και πολιτικών πτυχών της αναγνώρισης των νέων κρατών ανέλαβε να μελετήσει μια Επιτροπή Διαιτησίας υπό τον Ρομπέρ Μπατεντέρ, τότε πρόεδρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γαλλίας. Η Επιτροπή θα εκδώσει τη θετική γνωμοδότησή της για αναγνώριση της ανεξαρτησίας των Σκοπίων στις 11 Ιανουαρίου 1992.
Η απόφαση της Επιτροπής Μπατεντέρ πυροδοτεί έντονες αντιδράσεις στην Ελλάδα. Στις 14 Φεβρουαρίου 1992 πραγματοποιείται μεγάλο συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη. Περίπου ένα εκατομμύριο Έλληνες ζητούν να μην αναγνωριστεί το νέο κράτος με το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας».
Η πορτογαλική προεδρία της ΕΟΚ αναλαμβάνει προσπάθεια εξομάλυνσης της κατάστασης. Στις 17 Φεβρουαρίου 1992 το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Κοινότητας αναθέτει στον προεδρεύοντά του, Πορτογάλο υπουργό Εξωτερικών Ζοάο Πινέιρο, την αποστολή εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης για το όνομα και προτάσεις για την αναγνώριση των Σκοπίων.

Το «πακέτο Πινέιρο»

Από αυτή την εντολή θα προκύψει το γνωστό «πακέτο Πινέιρο», το οποίο παραδίδεται στην ελληνική πλευρά την 1η Απριλίου 1992. Σε αυτό, ο Πορτογάλος υπουργός περιλαμβάνει:

α) ένα κείμενο συμφωνίας για την επιβεβαίωση των υφισταμένων συνόρων μεταξύ Ελλάδας και Σκοπίων και

β) ένα σχέδιο επιστολής της σκοπιανής κυβέρνησης με το οποίο δηλώνει ότι θα απέχει «από κάθε απαίτηση ή ενέργεια κατάληψης και σφετερισμού της επικράτειας της Ελληνικής Δημοκρατίας» και ότι «θα αποθαρρύνει κάθε πράξη εχθρικής δραστηριότητας ή προπαγάνδας». Σύμφωνα επίσης με δηλώσεις του κ. Πινέιρο, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» (5 Ιουλίου 1993), ο Πορτογάλος υπουργός είχε προτείνει ως συμβιβαστική λύση την ονομασία «Νέα Μακεδονία» (New Macedonia).
Το «πακέτο Πινέιρο» απορρίπτεται όμως από το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στις 13 Απριλίου 1992. Από τότε χρονολογείται και η κατευθυντήρια θέση της Αθήνας στο ζήτημα της ονομασίας, σύμφωνα με την οποία δεν πρόκειται να αναγνωρίσει κράτος στην ονομασία του οποίου θα υπάρχει ο όρος «Μακεδονία» ή παράγωγά του. Στη συνάντηση αυτή θα έλθει στην επιφάνεια και η σύγκρουση Μητσοτάκη - Σαμαρά, η οποία θα οδηγήσει στην αποπομπή του δευτέρου και στην ανάληψη των καθηκόντων του από τον πρώτο.

Το συμβούλιο της Λισαβόνας

Στο Συμβούλιο Κορυφής της Λισαβόνας, τον Ιούνιο του ίδιου έτους, οι ηγέτες της ΕΟΚ επαναβεβαιώνουν τους όρους του Δεκεμβρίου του 1991 και σε μια κίνηση αλληλεγγύης προς την Αθήνα ζητούν την ανεύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης στο θέμα της ονομασίας χωρίς τη χρήση του όρου «Μακεδονία».
Τα Σκόπια καταθέτουν στις 9 Ιανουαρίου 1993 αίτηση για να γίνουν μέλος των Ηνωμένων Εθνών με τη συνταγματική τους ονομασία. Τον Απρίλιο γίνονται δεκτά με την προσωρινή ονομασία «πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας» (πΓΔΜ). Έναν μήνα αργότερα οι διαμεσολαβητές του ΓΓ του ΟΗΕ για την πρώην Γιουγκοσλαβία Σάιρους Βανς και λόρδος Όουεν, καταθέτουν σχέδιο συμφωνίας προτείνοντας την ονομασία «Nova Makedonija», η οποία απορρίπτεται.

Η έλευση του ΠαΣοΚ στην εξουσία φέρνει αλλαγές. Η πρώτη εξ αυτών είναι η επιβολή εμπορικού εμπάργκο στη γειτονική χώρα, τον Φεβρουάριο του 1994.

Η ενδιάμεση Συμφωνία

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1995, υπογράφεται στη Νέα Υόρκη η Ενδιάμεση Συμφωνία. Η συμφωνία υπήρξε αποτέλεσμα έντονου διπλωματικού παρασκηνίου, στο οποίο πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραμάτισε η Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα δε ο Αμερικανός μεσολαβητής στη Βοσνία, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ.

Τα βασικά σημεία της συμφωνίας είναι:

1. Κάθε πλευρά θα σεβαστεί την εδαφική ακεραιότητα και την πολιτική ανεξαρτησία της άλλης. Επιβεβαιώνεται το απαραβίαστο των διεθνών συνόρων τους.

2. Προβλέπεται περαιτέρω αναγνώριση εκ μέρους της Ελλάδος της πΓΔΜ ως ανεξάρτητης και κυρίαρχης χώρας και δημιουργία γραφείων συνδέσεως στις αντίστοιχες πρωτεύουσες των δύο χωρών.

3. Η πΓΔΜ θα παύσει να χρησιμοποιεί καθ' οιονδήποτε τρόπο το σύμβολο που έχει ως σημαία της (το αστέρι της Βεργίνας).

4. Επίσης, προβλέπονται συγκεκριμένες και δεσμευτικές διαβεβαιώσεις της πΓΔΜ ότι το Σύνταγμά της θα είναι συνεπές με τις αρχές του διεθνούς δικαίου και της καλής γειτονίας.

5. Καθιερώνεται η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων και αγαθών μεταξύ των δύο χωρών.

Από εκείνη τη στιγμή η υπόθεση εξεύρεσης οριστικής και μόνιμης λύσης στο θέμα της ονομασίας ουσιαστικά πάγωσε ως το 2001. Τότε σημειώθηκε και πάλι μια κινητικότητα για πιθανή επίλυση της εκκρεμότητας του ονόματος (προτάθηκε η ονομασία «Άνω Μακεδονία»). Ωστόσο, δεν ευοδώθηκε κυρίως εξαιτίας της κρίσης που ξέσπασε στην πΓΔΜ μεταξύ Σλαβομακεδόνων και Αλβανών και οδήγησε στη Συμφωνία της Οχρίδας.

Η αναγνώριση των ΗΠΑ

Ο τροχός τέθηκε πάλι σε κίνηση όταν το 2004 οι ΗΠΑ προχώρησαν, λίγο μετά την επανεκλογή του προέδρου Τζορτζ Μπους, στην αναγνώριση της γείτονος ως «Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Ακολούθησε, τον Απρίλιο του 2005, πρόταση του Μάθιου Νίμιτς, ειδικού διαμεσολαβητή του ΓΓ του ΟΗΕ, για υιοθέτηση του ονόματος «Republika Makedonija - Skopje» για τη διεθνή παρουσία της πΓΔΜ, ενώ ταυτόχρονα τα Σκόπια θα διατηρούσαν τη συνταγματική τους ονομασία, τόσο για εσωτερική χρήση, όσο και για τις διμερείς διπλωματικές σχέσεις που έχουν συνάψει με όσες χώρες τα είχαν αναγνωρίσει ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας».
Τον Οκτώβριο του ιδίου έτους ο κ. Νίμιτς κατέθεσε νέα πρόταση που «έκλινε» προς τις σκοπιανές θέσεις. Ήταν η διπλή ονομασία «Republica Makedonija - Republica Makedonija-Skopjie». Σύμφωνα με την πρόταση αυτή, η Ελλάδα θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το δεύτερο όνομα στη διμερή της επικοινωνία με τα Σκόπια, ενώ η πΓΔΜ θα αναφερόταν στους διεθνείς οργανισμούς με το πρώτο (στη λατινική γραφή) ως το 2008 και ακολούθως με το συνταγματικό της όνομα «Republic of Macedonia» (στα αγγλικά και μεταφρασμένο). Η ελληνική πλευρά απέρριψε την πρόταση.

Λεπτομέρειες ουσίας

@ Τον Απρίλιο του 1992, ο Αντώνης Σαμαράς, έμαθε για την αποπομπή του από το ραδιόφωνο. Μόλις είχε βγει από τη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών (Μητσοτάκης, Παπανδρέου, Φλωράκης) υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή, όταν άκουσε ότι αποπέμφθηκε. Έναν χρόνο πριν, το 1992, στο Γκιμαράες της Πορτογαλίας, η Βρετανία και η Γαλλία αποφάσισαν να αναμειχθούν πιο αποφασιστικά στη διαμόρφωση της «νέας τάξης» στα Βαλκάνια, για να ανακόψουν το προβάδισμα της Γερμανίας. Οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο αυτών χωρών εμφανίστηκαν στο άτυπο Συμβούλιο με ταυτόσημες θέσεις υπέρ της αναβάθμισης των σχέσεων με την Τουρκία και κατά της αναγνώρισης της «Μακεδονίας των Σκοπίων». H Ελλάδα, τότε, διατηρούσε το βέτο στο Δ' Χρηματοδοτικό Πρωτόκολλο EE - Τουρκίας, διασυνδέοντας την άρση του με την αποδοχή της αίτησης της Κύπρου για την ένταξη στην EE.

@ Από το 1945 μέχρι το 1991, ουδείς διεθνώς αμφισβητούσε την ύπαρξη της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας εντός της ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας. Η δε Ελλάδα, μέχρι και τα τέλη Σεπτεμβρίου 1991 (συγκεκριμένα στη Διάσκεψη της ΔΑΣΕ στη Μόσχα) μιλούσε με όρους Σλαβομακεδόνων ή Σ/Μ για συντομία. Όσο για τις κατά καιρούς διαμαρτυρίες της Αθήνας στον Τίτο (κυρίως τη δεκαετία του 1950 και 1960), ήταν προσεκτικές για να μη διαταραχθεί η πολύτιμη τότε ελληνογιουγκοσλαβική φιλία εν μέσω Ψυχρού Πολέμου.

@ Το ουσιαστικότερο επιχείρημα της πΓΔΜ, που κάνει αίσθηση διεθνώς, είναι το εξής: ότι εκείνοι, όπως δηλώνουν, είναι «εθνοτικά/εθνικά Μακεδόνες», στη βάση και της αρχής του αυτοπροσδιορισμού της εθνικής ταυτότητας κάθε έθνους. Οι Έλληνες δεν αποκαλούνται εθνικά/εθνοτικά Μακεδόνες αλλά Έλληνες, υπάρχουν μάλιστα Έλληνες (Έλληνες Μακεδόνες) που ζουν στη γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας που αποκαλείται Μακεδονία (στην οποία, σημειωτέον, αποτελούν την πλειοψηφία μόνο μετά τη Λωζάννη το 1923, δηλαδή μετά την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών). Πού υπάρχει το ασυμβίβαστο; Άλλωστε η πΓΔΜ, όπως δήλωσε και πρόσφατα, δεν αμφισβητεί το δικαίωμα της Ελλάδας να ονομάζει τη Βόρεια Ελλάδα, Μακεδονία.

@ Η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας καταπιέζει τις μειονότητες στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής της. Από τότε που ανεξαρτητοποιήθηκε από το Βελιγράδι, το 1991, η χώρα αυτή ακολουθεί αντιαλβανική πολιτική και εφαρμόζει διακρίσεις κατά των μουσουλμάνων, των βουλγαρόφιλων σλαβόφωνων, των Τούρκων και των Τσιγγάνων. Στην Ελλάδα, ίσως, δεν είναι πολύ καλύτερα τα πράγματα: Υπάρχει έντονος ρατσισμός, ξενοφοβία – σύμφωνα με διεθνείς δημοσκοπήσεις – απάγονται Πακιστανοί και φοιτητές προσκρούουν σε ζαρντινιέρες.

@ Οι ΗΠΑ δεν έχουν επεξεργαστεί πρόταση για την ονομασία της ΠΓΔΜ, δήλωσε πρόσφατα εκπρόσωπος της αμερικανικής κυβέρνησης, διαψεύδοντας δημοσίευμα, σύμφωνα με το οποίο η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών, Κοντολίζα Ράις, σκοπεύει να παρουσιάσει πρόταση για λύση με διπλή ονομασία κατά τη συνάντηση που θα έχει με την Ελληνίδα ομόλογό της Ντόρα Μπακογιάννη, στις 14 Φεβρουαρίου 2008, στην Ουάσιγκτον.

@ Η κυβέρνηση των Σκοπίων όχι μόνο δεν κάνει ούτε ένα βήμα πίσω στο θέμα του ονόματος, αλλά απειλεί την Ελλάδα με καταγγελία της ενδιάμεσης συμφωνίας του 1993 στα Ηνωμένα Εθνη, που σημαίνει αίτημα για αναγνώριση της συνταγματικής ονομασίας της χώρας, δηλαδή «Μακεδονία»...
Επιπλέον, μιλά για κυβέρνηση μικρής πλειοψηφίας στην Ελλάδα, η οποία δεν πρέπει να χρησιμοποιεί το θέμα του ονόματος για να συγκαλύπτει εσωτερικά σκάνδαλα, εννοώντας προφανώς την υπόθεση Ζαχόπουλου...

@ Αποφασισμένη να επιμείνει στη θέση της ότι η εκκρεμότητα της ονομασίας των Σκοπίων πρέπει να λυθεί άμεσα αλλά και έτοιμη να ασκήσει το ύστατο διπλωματικό όπλο του βέτο, ώστε να εμποδίσει την πρόσκληση ένταξης της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (πΓΔΜ) στο ΝΑΤΟ, παραμένει η Αθήνα.

Πηγές

Σαν σήμερα.gr
To Βήμα
Νέα
Ελευθεροτυπία
CNN
BBC

17 χρόνια μετά…

Ήταν ξημερώματα της 17ης Ιανουαρίου του 1991: Ξεκινά η επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου», κατά την οποία οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους επιτίθενται εναντίον του Ιράκ, που είχε καταλάβει και προσαρτήσει το Κουβέιτ. Το ίδιο βράδυ, το Ιράκ εκτοξεύει οκτώ πυραύλους Σκουντ εναντίον του Ισραήλ.
Ο πατήρ Μπους, χειραγωγώντας τον ΟΗΕ και επιτυγχάνοντας ευρύτατη συμμαχία, εισέβαλε στο Ιράκ. Έξι εβδομάδες αργότερα τα ιρακινά στρατεύματα αποχωρούσαν από το Κουβέιτ.

Όσα πρέπει να θυμόμαστε και να γνωρίζουμε

@ Οι Σύμμαχοι κινητοποίησαν 580.000 άνδρες, 750 αεροπλάνα, 60 πολεμικά πλοία και 1.200 άρματα μάχης. Απέναντί τους 350.000 Ιρακινοί στρατιώτες.

@ Στον πόλεμο του Κόλπου η Αμερική χρησιμοποίησε για πρώτη φορά όπλα, τους πυραύλους κρούζ, τα αεροπλάνα stealth και τα όπλα ακριβείας, τα λεγόμενα ΄΄έξυπνα΄΄ όπλα.

@ Τότε αποκλειστεί η διεθνής επικοινωνιακή κάλυψη, επρόκειτο για «υπερθέαμα χωρίς εικόνα», στο οποίο ο «θεατής» συμπλήρωνε με φαντασία τα κενά των επισήμων αφηγήσεων. Το CNN έκανε πάρτι δείχνοντας Αμερικανούς να τρώνε το παγωτάκι τους στα χαρακώματα. Ήταν ο «πόλεμος του καναπέ».

@ Το 1991, στην Καταιγίδα της Ερήμου, οι αμερικανοβρετανικές δυνάμεις είχαν περίπου 140 νεκρούς στρατιώτες. Από αυτούς οι 57 - κατ' άλλους οι 63 - οφείλονταν σε «φίλια πυρά»!

Το 8,6% των στρατιωτών ήταν γυναίκες. Η 32χρονη ταγματάρχης Μαρί Ρόσι ήταν η πρώτη γυναίκα πιλότος που σκοτώθηκε όταν το ελικόπτερο Σινούκ έπεσε σε ηλεκτροφόρα καλώδια στη Σ. Αραβία. Άλλες 15 σκοτώθηκαν, ενώ η γυναικεία παρουσία έγινε γνωστή από τις δύο πιο αναγνωρίσιμες αιχμάλωτες πολέμου. Η ιστορία της Ροντά Κόρνουμ γράφτηκε σε βιβλίο.

@ Ο πόλεμος διήρκεσε 6 εβδομάδες άλλα είχε καταστροφικές συνέπειες για τον αντίπαλο. Το Ιράκ είχε χάσει περίπου 4.000 άρματα μάχης, 240 αεροσκάφη, 1.856 οχήματα μεταφοράς στρατευμάτων και 50.000 έως 100.000 στρατιώτες, σύμφωνα με διάφορους υπολογισμούς ειδικών στη Δύση.

@ Αμερικανοί βετεράνοι, που είχαν πολεμήσει στο Ιράκ το '91, είχαν καταγγείλει ότι τους πρώτους Ιρακινούς αιχμαλώτους τους είχαν θάψει στην έρημο με τα κεφάλια έξω και οι περισσότεροι πέθαναν έτσι.

@ Στις 2 Μαρτίου 1991, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ανακοινώνει τους όρους για την κατάπαυση του πυρός: Το Ιράκ υποχρεωνόταν να καταστρέψει τους βαλλιστικούς του πυραύλους και κάθε είδος πυρηνικού ή βιολογικού όπλου που διέθετε.

@ Ο πόλεμος του κόλπου προκάλεσε μια από τις σοβαρότερες οικολογικές καταστροφές που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης. Οι βομβαρδισμοί των συμμαχικών δυνάμεων αλλά και η ανατίναξη πολλών πετρελαιοπηγών από την πλευρά των Ιρακινών διατάραξαν τις οικολογικές ισορροπίες της περιοχής. Το Ιράκ έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας στον κόσμο, που οφείλεται εν μέρει στις καρκινογενέσεις.

@ Θύμα των μαζικών βομβαρδισμών δεν έπεσε μόνο ο ιρακινός πληθυσμός, αλλά και οι ίδιοι οι στρατιωτικοί των χωρών του ΝΑΤΟ. Μετά την επιστροφή των βετεράνων στις πατρίδες τους οι περισσότεροι από αυτούς παρουσίασαν προβλήματα υγείας. Τα κυριότερα συμπτώματα ήταν παράλυση, επίμονοι πονοκέφαλοι, συχνοί πυρετοί, αμνησία, στρες, αϋπνία, εξανθήματα, αιμορραγίες, ακόμα και λευχαιμία. Επίσης, πολλά νεογέννητα βετεράνων παρουσίασαν σοβαρές σωματικές ανωμαλίες. Η περίεργη και ανεξήγητη αυτή ασθένεια ονομάστηκε «σύνδρομο του Κόλπου» και σύμφωνα με ιατρικά συμπεράσματα οφείλεται στην έκθεση των στρατιωτών σε εξασθενημένο ουράνιο, το οποίο περιείχαν οι βόμβες που έριξαν οι ίδιοι.

Αυτός ήταν ο πρώτος μεγάλος πόλεμος που γνώρισα. Ήμουν δημοσιογράφος σε εφημερίδα και ήρθε ένα τέλεξ(!) από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων που έγραφε ότι ξεκινά ο πόλεμος… Eκείνο το βράδυ του Γενάρη, στη Βαγδάτη, επικρατούσε ησυχία.

Πού ήσουν, τότε, όταν ξέσπασε ο πόλεμος; Θυμάσαι;

Πηγές

Ελευθεροτυπία

Νέα

Το Βήμα

ΑΠΕ

Imagine…

Στις 8 Δεκεμβρίου 1980, δολοφονείται ο Τζον Λένον, Βρετανός μουσικός, μέλος των Beatles.

Ο Τζον Λένον είχε αναδειχθεί ηγετική φυσιογνωμία των Σκαθαριών. Στα χρόνια που ακολούθησαν τη διάλυσή τους αποδείχθηκε ότι ήταν ευρύς και αυτόνομος καλλιτέχνης και όχι απλώς μέλος ενός πολύ δημοφιλούς συγκροτήματος. Με τη σύντροφό του Γιόκο Ονο, η οποία για πολλούς οπαδούς των Beatles ήταν η μισητή «κιτρινιάρα» που έφταιγε για τη διάλυση του συγκροτήματος, είχαν συστηματική πολιτική δράση, η οποία πήρε διάφορες μορφές: συνεντεύξεις, πρόκληση (όπως η περίφημη παραμονή τους στο κρεβάτι γυμνοί για μία εβδομάδα), ομιλίες για την παγκόσμια ειρήνη. Πάνω από όλα όμως ήταν οι στίχοι των τραγουδιών του που έδιναν το στίγμα του ακούραστου επαναστάτη. Ο Τζον Λένον προσπάθησε να αρνηθεί την επιτυχία που τον είχε κυκλώσει από παντού, να ξαναθυμηθεί τη λαϊκή του καταγωγή, την ταξική του συνείδηση και τα δύσκολα και άσχημα παιδικά χρόνια στο Λίβερπουλ. Εγινε σύμβολο της ειρήνης, βορά στα νύχια του Τύπου, αντικείμενο μυθολογίας και κυκλοφόρησε μερικούς δίσκους στους οποίους μόνο αποσπασματικά μπορούμε να διακρίνουμε το σπουδαίο ταλέντο του.

Ο Μαρκ Τσάπμαν, ο άνθρωπος που δολοφόνησε τον Λένον, έξω από το σπίτι του στη Νέα Υόρκη, θα παραμείνει στη φυλακή, αφού για τέταρτη φορά – πέρυσι - απορρίφθηκε το αίτημά του για αποφυλάκιση με περιοριστικούς όρους, εξαιτίας της ιδιότυπης φύσης του εγκλήματός του. Έτσι, στα 52 του σήμερα, ο Τσάπμαν θα συνεχίσει να είναι έγκλειστος στις φυλακές Άτικα της Νέας Υόρκης για τουλάχιστον άλλα δύο χρόνια. Ο Τσάπμαν είχε ιστορικό ψυχικής ασθένειας και πριν πυροβολήσει και σκοτώσει τον Τζον Λένον. Η επιτροπή που τον εξέτασε κατέληξε στο δικαιολογητικό της απόφασής της πως διατηρεί τις επιφυλάξεις της, εξαιτίας, όπως προέγραψα, της ιδιότυπης φύσης αυτού του προμελετημένου και βίαιου εγκλήματος. Η απόφαση, μάλιστα, έγινε γνωστή μόλις μία ημέρα έπειτα από εκείνη κατά την οποία ο Τζον Λένον - αν ζούσε - θα γινόταν 67 χρόνων.

Θα ζούσε ο Τζον αν δεν τον σκότωνε ο Τσάπμαν; Ποιος ξέρει…
Το σίγουρο είναι ότι συμπληρώνονται 27 χρόνια από την απώλειά του.

«Οι άνθρωποι που ελέγχουν τους μηχανισμούς της εξουσίας, το ταξικό σύστημα και όλο το αστικό σκηνικό, είναι ακριβώς τα ίδια. Τα ίδια καθάρματα κάνουν κουμάντο, οι ίδιοι άνθρωποι διευθύνουν τα πάντα. Εντάξει... έχουν γίνει κάποιες αλλαγές, όμως παίζεται το ίδιο ακριβώς παιχνίδι... Το όνειρο τελείωσε, όλα είναι ίδια»...

Πόσους Λένον έχουμε σήμερα;

«Φαντάσου πως δεν υπάρχει παράδεισος / είναι εύκολο αν προσπαθήσεις / ούτε κόλαση κάτω από μας / πάνω μας μόνο ουρανός... / Φαντάσου πως δεν υπάρχουν κράτη / δεν είναι δύσκολο να το κάνεις / τίποτα να σκοτώσεις ή να πεθάνεις γι' αυτό / κι ούτε θρησκεία επίσης».

Πηγές: Τα Νέα / Το Βήμα / CNN / BBC / sansimera.gr

Υ.Γ.1: 8 Δεκεμβρίου 1979, κυκλοφορεί στις ΗΠΑ το άλμπουμ «The Wall» των Pink Floyd. Όπως έχω γράψει ξανά, το περίφημο μαύρο εξώφυλλο, με το τριγωνικό πρίσμα, που διαθλά το φως, έγινε κλασικός κώδικας αναγνώρισης και μπήκε πρώτο σε ντάνες βινυλίων που μπορεί να περιείχαν από τα «Λιανοτράγουδα», μέχρι τα «Παπάκια».

Υ.Γ.2: Επίσης στις 8 Δεκεμβρίου, το 1943, γεννήθηκε ο Τζιμ Μόρισον. Έγραφε ποιήματα, κυρίως με θέμα τα μάτια. Κοιτούσε τον κόσμο αχόρταγα, σαν μικρό παιδί, τραγουδούσε σαν να ‘ταν η τελευταία φορά και πετούσε τα βράδια, πάνω από το L.A., όταν οι άλλοι κοιμόντουσαν.

Λένον, Floyd, Μόρισον-Doors. Πόσα βράδια έχουμε περάσει με φίλους ακούγοντάς τους, πίνοντας ό,τι πίνεται, καπνίζοντας, γελώντας ή κλαίγοντας… Μετριούνται οι στιγμές;

Παγκόσμια Ημέρα Τηλεόρασης (2)

Συνέχεια από το προηγούμενο…

@ «Σύγχρονη Εύα»
(1966-1981). Ενα γυναικείο μαγκαζίνο με την Ελλη Ευαγγελίδου να φιλοξενεί στον καναπέ της τους Μανώλη Ανδρόνικο, Τζόαν Κόλινς, Κωνσταντίνο Τσάτσο, Παλόμα Πικάσο, Ανρί Κλουζό κ.ά. Ως το 1968 στο ΕΙΡ με τον πρώιμο τίτλο «Για σας κυρία». Μετά στην ΥΕΝΕΔ. Η πρώτη εκπομπή που μίλησε το 1979 για το νέφος. Η οικοδέσποινα ταυτίστηκε ισοβίως με την «Εύα».

@ «Συνέβη στην Ελλάδα»
(1970-1972). Κάθε Κυριακή στις 2.30 το μεσημέρι η μετέπειτα πρώτη κυρία των δημοσίων σχέσεων της ιδιωτικής τηλεόρασης Λόλα Νταϊφά παρουσιάζει μεγάλα πολιτιστικά και επιστημονικά γεγονότα. Ακόμη και σήμερα κοκκινίζει όταν θυμάται τι έκανε η ΕΙΡΤ με μια συνέντευξη που είχε πάρει η ίδια από περιώνυμο καρδιοχειρουργό: την πρόβαλε την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς! Το σήμα της εκπομπής παραχώρησε ο Μάνος Χατζιδάκις.

@ «Ο άγνωστος πόλεμος»
(1971). Οταν ο Αγγελος Αντωνόπουλος κυκλοφορεί στον δρόμο, οι πάντες υποκλίνονται μπροστά στον φοβερό και τρομερό «συνταγματάρχη Βαρτάνη». Ηθικός αυτουργός της θρυλικής σειράς ο Νίκος Φώσκολος. Η τηλεθέαση αγγίζει ως και το 83%. Τα κοριτσόπουλα της εποχής δίνουν προίκα κτήματα σε περιοχές που έχουν αναμεταδότη και «πιάνουν» «Αγνωστο πόλεμο». Τις Τετάρτες που παίζεται κινηματογράφοι και θέατρα μένουν κλειστά. Το ένστολο φόντο της σειράς ενθουσιάζει τον ίδιο τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, ο οποίος ζητά να μετατεθεί η προβολή της για την Κυριακή (χωρίς να εισακουσθεί).

@ «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται»
(1975-6). Ο Βασίλης Γεωργιάδης σκηνοθετεί για την τότε ΕΙΡΤ την τηλεοπτική διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη. Το σενάριο υπογράφει ο Νότης Περγιάλης (στα δύο πρώτα επεισόδια ο Γεράσιμος Σταύρου). Ο Αλέξης Γκόλφης μαγεύει στον πρωταγωνιστικό ρόλο αλλά μετά εξαφανίζεται από προσώπου γης. Την παράσταση όμως για πολλούς κλέβουν το Γιουσουφάκι (Τζένη Φωτίου) και ο «σεκιούριτι» του πασά (Κώστας Γκουσγκούνης).

@ «Το σπίτι με τον φοίνικα»
(ΥΕΝΕΔ, 1970). Τεράστιας ιστορικής σημασίας διότι πρόκειται για το πρώτο σίριαλ της ελληνικής τηλεόρασης. Το σενάριο ήταν της Κικής Σεγδίτσα. Θα μείνει ημιτελές γιατί η εταιρεία σπόνσορας «Urania» έκανε... πίσω. Το ρομάντζο πλέκεται όντως σε μια κηφισιώτικη βίλα με φοίνικα μεταξύ Κώστα Καρρά και Ερρικας Μπρόγερ.

@ «Λούνα παρκ»
(ΕΙΡΤ, 1974 -1981). Από τις πλέον δημοφιλείς εκπομπές του ελληνικού «κουτιού», με ένα μαυρόασπρο λούνα παρκ «στημένο» από τον Μίνωα Αργυράκη. Ενα παράδοξο για τα δεδομένα της εποχής μείγμα τηλεπαιγνίου, σίριαλ και σόου που μόνο ένας Γιάννης Δαλιανίδης θα μπορούσε να σκαρφιστεί. Ο κυρ Γιώργης (Διονύσης Παπαγιαννόπουλος) ανακηρύσσεται στον πιο καλτ (αν και αντιδραστικούλη) θυμόσοφο της εγχώριας TV. Τον πλαισιώνουν η πέρα βρέχει σύζυγός του (Αννα Παϊτατζή), η μοντέρνα ανιψιά του Κάθριν (η Ρένα Παγκράτη με εκείνο το αλησμόνητο «Δέκα κρίκοι ένα τάλιρο»), το ερωτευμένο ζεύγος (Νίκος Δαδινόπουλος και Μαίρη Ευαγγέλου), η χαρτορίχτρα Μαρία (Αλέκα Στρατηγού), που μόνο για τον εαυτό της δεν προβλέπει τη μοίρα, κ.ά. Παρουσιαστής ο Βαγγέλης Βουλγαρίδης. Συνολικά 333 ωριαία επεισόδια.

@ Το χρώμα
Από τις 9 Ιανουαρίου 1979 η ελληνική τηλεόραση γίνεται έγχρωμη χάρη στο γαλλικό σύστημα Secam (καθ' ότι αρκετά δυσχερές στην ανασύνθεση, σήμερα έχει αντικατασταθεί από το Pal). Το πρώτο έγχρωμο σίριαλ είναι την ίδια χρονιά η «Εκάτη», με πρωταγωνιστή τον Γεώργιο Μούτσιο.

@ Η χρυσή εποχή του τηλεοπτικού Ξενόπουλου
Η ΥΕΝΕΔ γαλουχεί τον πιο πετυχημένο τηλεοπτικό διασκευαστή έργων του ζακυνθινού ηθογράφου. Ο Ερρίκος Ανδρέου τής δίνει ως αντάλλαγμα υψηλές θεαματικότητες με τις σειρές: «Αφροδίτη» (1977), «Η Αναδυομένη» (1978), «Τυχεροί και άτυχοι» και «Μυστικοί αρραβώνες» (1979), «Λάουρα» (1980), «Η απερίγραπτη» και «Ο κόσμος και ο Κοσμάς» (1981).

@ «Εκείνος και Εκείνος»
(ΕΙΡΤ, 1972-1974). Το πρώτο καλτ δείγμα τηλεοπτικής αντίστασης. Ο Βασίλης Διαμαντόπουλος (Λουκάς) και ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος (Σόλων) είναι δύο περιθωριακοί τύποι που φιλοσοφούν πάνω στο χουντικό γυαλί.

@ «Σήμερα»
(ΕΙΡΤ, 1972-73). Η παρθενική ρεπορταζιακή εκπομπή, πιστό αντίγραφο του «Today Show» του BBC. Με τους Τέρενς Κουίκ, Ντένη Αντύπα, Νάσο Αθανασίου, Φωτεινή Πιπιλή. Αρχισυντάκτης ο Νίκος Καρατζαφέρης. Στην παραγωγή ο Νίκος Μαστοράκης.

@ Οι τηλεπαρουσιάστριες
Οι πρωτοπόρες του είδους δεν θα ξεχαστούν ποτέ: Νάκυ Αγάθου, Ρίτα Ασημακοπούλου, Μακώ Γεωργιάδου, Κέλυ Σακάκου. Στο μεγαλύτερο κομμάτι της δεκαετίας του '70 επωμίζονται και την εκφώνηση των ειδήσεων. Γλυκομίλητες σε σημείο... αμοραλισμού! Θρυλικό εκείνο το χαμογελαστό «... και σκοτώθηκαν 3.000 άνθρωποι».

@ «Οι Πανθέοι»
(ΕΡΤ, 1977-79). Μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ελληνικής τηλεόρασης, βασισμένη στη μυθιστορηματική τριλογία του Τάσου Αθανασιάδη. Ολη η Ελλάδα αναμένει εναγωνίως το τηλεοπτικό «σμίξιμο» της Μάρμως Πανθέου (Κάτια Δανδουλάκη) με τον Κίτσο (Στέλιος Καλογερόπουλος). Σκηνοθετεί ο Βασίλης Γεωργιάδης.

@ Ιστορική παράλειψη
Επί χούντας ο Φρέντυ Γερμανός παραλείπει συστηματικά να αναφέρει το ονοματεπώνυμο του Νικολάου Μακαρέζου σε δελτίο ειδήσεων. Κάποιος τον είχε κάποτε «εκτός αέρα» τρομοκρατήσει: «Σκέψου να μπερδευτείς και να τον πεις "Μαλακαρέζο"!». Αρκείτο λοιπόν σε ένα ξερό «ο υπουργός Συντονισμού».

@ Η πρώτη μέτρηση τηλεθέασης
έγινε με τον πιο απλό και πρακτικό τρόπο από τους ίδιους τους ανθρώπους της τηλεόρασης. Ανέβαιναν σε κάποιο ψηλό σημείο και μετρούσαν τον αριθμό των κεραιών που ήταν εγκατεστημένες στις ταράτσες των σπιτιών! Οταν το 1970 κάτι τέτοιο ήταν πλέον αδύνατο να συμβεί, ανέλαβε τις μετρήσεις, με τη μέθοδο των κατ' οίκον επιστολών, η εταιρεία Νίλσεν, η οποία επανεμφανίστηκε φέτος σπάζοντας το μονοπώλιο της AGB.

@ «Αλάτι και πιπέρι»
ήταν ο τίτλος της πρώτης εκπομπής του Φρέντυ Γερμανού στην ΥΕΝΕΔ, που ξεκίνησε να προβάλλεται το 1969 και φιλοξενούσε προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η πρώτη εκπομπή ήταν αφιερωμένη στον Κωστή Μπαστιά. Οι εκπομπές της τελευταίας περιόδου αφορούσαν προσωπικότητες που επέστρεφαν από το εξωτερικό την περίοδο της Μεταπολίτευσης, όπως ο Παναγούλης, ο Θεοδωράκης και άλλοι. Οι δύο τελευταίες ήταν αφιερωμένες στη Μελίνα Μερκούρη. Αμέσως μετά η εκπομπή «κόπηκε». Τον τρίτο χρόνο της εκπομπής εντάχθηκε στο δυναμικό της δημιουργικής ομάδας ο σκιτσογράφος Κυρ. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιούνταν αυτές οι εκπομπές δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ούτε στο ελάχιστο λειτουργικές. Σε κάποιο από τα στούντιο της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, για να φθάσει κανείς έπρεπε να περπατήσει επί τριάντα μέτρα πάνω σε μαδέρια προκειμένου να μην πέσει στο αυλάκι με το νερό που υπήρχε από κάτω. Στα μαδέρια αυτά περπάτησαν με απόλυτη ισορροπία ο Τζον Λένον και η Γιόκο Ονο προκειμένου να συμμετάσχουν στην εκπομπή. Στην ίδια εκπομπή ο Γερμανός προσπάθησε να κάνει χιούμορ στα ελληνικά με τον Λένον. Ο Λένον «έπιασε» το ύφος του μεγάλου έλληνα δημοσιογράφου και απήντησε στα αγγλικά: «Λυπάμαι που δεν γνωρίζω ελληνικά για να καταλάβω τι μου λες και να σου ανταποδώσω το αστείο».

@ Λογοκρισία
Την περίοδο της δικτατορίας η λογοκρισία ήταν νόμος. Κάθε στιγμή, κάθε κουβέντα, μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει λόγο για να «κοπούν κεφάλια» ή για την ακρίβεια εκπομπές. Η στρατιωτική ηγεσία έβλεπε τις εκπομπές κατευθείαν στον αέρα και όταν δυσαρεστείτο τις έκοβε ως αντικαθεστωτικές. Ακόμη και μια παιδική εκπομπή με τίτλο «Οικογένεια Ελ Γκρέκο» κόπηκε όταν ο Νίκος Μαστοράκης που την παρουσίαζε ρώτησε ένα μικρό κοριτσάκι αν αγόρασαν οι γονείς της χριστουγεννιάτικο δέντρο. Το κοριτσάκι απάντησε: «Οχι, γιατί είναι πολύ ακριβό. Κοστίζει πεντακόσιες δραχμές!»

@ «Η χρυσή βολή»
ήταν ένα από τα πιο σημαντικά τηλεπαιχνίδια της δεκαετίας του '70. Το παιχνίδι, που παρουσίαζαν η Μαίρη Χρονοπούλου και ο Κώστας Καρράς, περιελάμβανε στοιχεία σόου με την παρουσία ορχήστρας και του μπαλέτου Θεοδοσιάδη. Οι διαγωνιζόμενοι στο τελικό στάδιο του παιχνιδιού καλούνταν να πετύχουν, με ένα τόξο και βέλος, ένα μήλο όπως ο Γουλιέλμος Τέλλος. Η επιτυχία ισοδυναμούσε με ένα κιλό χρυσάφι.

@ Το μεγάλο λάθος του Νίκου Μαστοράκη
Το 1974 επιχείρησε να πάρει συνέντευξη από τους συλληφθέντες φοιτητές του Πολυτεχνείου. Η συνέντευξη έγινε μέσα στο ΚΕΒΟΠ υπό την αυστηρή επιτήρηση των κρατούντων. Η εικόνα των συλληφθέντων φοιτητών σόκαρε την κοινή γνώμη. Περιθώρια για ελεύθερη έκφραση δεν υπήρχαν και κατά συνέπεια η ρετσινιά του χουντικού προσκολλήθηκε στον ως τότε παντοδύναμο παρουσιαστή για πολλά χρόνια. Ο ίδιος εγκατέλειψε τη χώρα και επέστρεψε πολύ αργότερα, με το ξεκίνημα της ιδιωτικής τηλεόρασης.

@ «Η γειτονιά μας»
(ΥΕΝΕΔ, 1972-1977). Θεωρείται η πιο αγαπητή κοινωνική σειρά στην ιστορία της τηλεόρασης, που συμπλήρωσε αισίως 550 ημίωρα επεισόδια. Αποτέλεσε πρότυπο μίμησης για τις σειρές που ακολούθησαν, κυρίως λόγω της απλότητας του σεναρίου και της αμεσότητας των χαρακτήρων. Σκηνοθέτης, ο Πέτρος Λινάρδος. Το σενάριο, που υπέγραφε ο Κώστας Πρετεντέρης, αφορούσε καθημερινές ιστορίες ανθρώπων που ζουν στην ίδια γειτονιά, όπου κυριαρχεί το αρχοντικό της οικογένειας Δελακοβία. Από τους πολλούς πρωταγωνιστές της σειράς ξεχωρίζουν τα ονόματα του Μάκη Δεμίρη (καφετζή), του Ανδρέα Φιλιππίδη (Κασσανδρή) και της Σάσας Καστούρα (Σάσα).

@ Ο πρώτος ηθοποιός
που εμφανίστηκε στην ελληνική τηλεόραση ήταν ο Βασίλης Διαμαντόπουλος στο μονόπρακτο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Αυτός και το παντελόνι του». «Το μικρό θέατρο» στην ΥΕΝΕΔ και το «Θέατρο της Δευτέρας» στο ΕΙΡΤ ήταν οι κυριότερες εκπομπές που ασχολούνταν με το θέατρο, αλλά με διαφορετική προσέγγιση η μία από την άλλη. Η πρώτη παρουσίασε, μέσα στα δύο χρόνια που κράτησε η προβολή της, 150 μονόπρακτα. Η δεύτερη, που ήαν και κατά πολύ μακροβιότερη, αποτέλεσε τον κύριο άξονα των θεατρικών εκπομπών στην ελληνική τηλεόραση.

@ «Ο συμβολαιογράφος»
(ΕΡΤ, 1979). Τηλεοπτική μεταφορά της νουβέλας του Ραγκαβή με υποβλητική ατμόσφαιρα που αναδείκνυε το ψυχολογικό προφίλ των ηρώων, προσελκύοντας το ενδιαφέρον των τηλεθεατών και εξασφαλίζοντας υψηλά ποσοστά τηλεθέασης. Το σενάριο και η σκηνοθεσία ήταν του Γιώργου Μιχαηλίδη. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους ξεχωρίζουν τα ονόματα: Βασίλης Διαμαντόπουλος Γιάννης Φέρτης, Σταύρος Ξενίδης, ενώ εντυπωσίασε η πρωτοεμφανιζόμενη Μιμή Ντενίση.

@ «Το πεντάλεπτο του Ζάχου Χατζηφωτίου»
(ΥΕΝΕΔ) δεν ήταν ποτέ πεντάλεπτο αλλά χαρακτηριζόταν από τη μοναδικά καυστική αν και συχνότατα μονήρη οπτική του αιώνιου μπον βιβέρ, εραστή και ήρωα παρουσιαστή. Η μοναδική ενδυματολογική άποψη, με ατού τη γραβάτα και το μαντιλάκι, σε συνδυασμό με τα χοντρά κοκάλινα γυαλιά και το συνοφρυωμένο ύφος του αδέκαστου κριτή της ελληνικής νοοτροπίας, συνέβαλαν τα μέγιστα ώστε να αναχθεί η εκπομπή στη σφαίρα του καλτ.

@ «Οι δίκαιοι»
(ΥΕΝΕΔ, 1974-1976). Δικαστική σειρά που ολοκληρώθηκε σε τέσσερις κύκλους επεισοδίων. Ο νεαρός δικηγόρος Αγγελος Καρνέζης (Θάνος Λειβαδίτης) πολεμά το έγκλημα και τη διαφθορά έχοντας στο πλευρό του έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ (Ιάκωβο Ψαρρά) αλλά και μια αίσθηση του δικαίου που συχνότατα παρακάμπτει το πνεύμα του νόμου. Την εποχή εκείνη η δικηγορία, ως επάγγελμα που απαιτεί ρώμη, τόλμη και γοητεία, μπαίνει πρώτη στη λίστα των επιλογών των εν Ελλάδι αρρένων. Η λευκή Τογιότα Τσέλικα του Καρνέζη καθιερώνεται ως το αυτοκίνητο των τολμηρών, ενώ το βλέμμα που συνδυάζει αποφασιστικότητα και θλίψη ταρακουνά συθέμελα κάθε γυναικείο ψυχισμό και φαντασίωση.

@ «Μαντάμ Σουσού»
(ΥΕΝΕΔ, 1972 και ΕΤ2, 1986). Η γυναικεία ματαιοδοξία σε όλο της το μεγαλείο όπως τη σκιαγράφησε ο Δημήτρης Ψαθάς. Στα επεισόδια του 1972 η μαντάμ Σουσού (Αννα Παϊταζή) είναι μια αγράμματη γυναίκα σύζυγος ενός ιχθυοπώλη (Ιάκωβου Ψαρρά), που ενώ ζει στον Βύθουλα ονειρεύεται πλούτη και χλιδή αριστοκρατικού τύπου. Στα επεισόδια του 1986 η Μαντάμ Σουσού (Αννα Παναγιωτοπούλου) υποκύπτει στη γοητεία του επιτήδειου προικοθήρα Μηνά Καντακουζηνού (Αγγελου Αντωνόπουλου), χωρίζει τον ιχθυοπώλη (Θανάση Παπαγεωργίου) και μετακομίζει στο Κολωνάκι κάνοντας το όνειρό της πραγματικότητα.

@ «Ο παράξενος ταξιδιώτης»
(ΕΙΡΤ, 1972-1973). Σε μια εποχή που ο Τζέιμς Μποντ ήταν πολύ δημοφιλής, οι έλληνες τηλεθεατές παρακολουθούσαν ανελλιπώς τον άνθρωπο με το βαλιτσάκι (Αλέκο Αλεξανδράκη), ο οποίος κάποια βροχερή νύχτα ζήτησε άσυλο στη βίλα του Βρεττού (Αλέξη Δαμιανού). Το σενάριο υπέγραφε ο Γιάννης Φίλιππας και τη σκηνοθεσία ο Κώστας Κουτσομύτης.

@ «Γιούγκερμαν»
(ΥΕΝΕΔ, 1976-1977). Κοινωνικό σίριαλ εποχής που έθιγε το θέμα της προσπάθειας ενός πρόσφυγα αξιωματικού του τσαρικού στρατού να συνεχίσει τη ζωή του σε μια άγνωστη χώρα. Ο Αλέκος Αλεξανδράκης, η Μπέττυ Λιβανού και ο Νικήτας Τσακίρογλου μοιράζονταν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Τη διασκευή του Βαγγέλη Γκούφα στο μυθιστόρημα του Καραγάτση σκηνοθέτησε ο Βασίλης Γεωργιάδης.

@ '80

@ «Θεατρική εβδομάδα»
(ΕΡΤ). Στις αρχές της δεκαετίας του '80 η Δανάη Στρατηγάκη με περισσό μακιγιάζ (που παραπέμπει άνετα στο Θέατρο Καμπούκι) και μακριά πλεχτή κοτσίδα πραγματοποιεί ρεπορτάζ για τη θεατρική κίνηση εν Αθήναις.

@ «Στον πυρετό της δόξας»
Ο Λιρόι, η Κόκο, o Ντάνι, ο καθηγητής Σορόφκσι και η λοιπή παρέα τραγουδούν με μια φωνή «Fame, I'm gonna live for ever» και άπαντα τα Ελληνόπουλα ονειρεύονται να φοιτήσουν σε νεοϋορκέζικη σχολή δραματικής τέχνης και χορού.

@ «Γεια σας και σας αγαπώ»
(ΕΡΤ, 1980). Η Μαρία Αλιφέρη μάς χαρίζει το απόλυτο τηλεοπτικό σλόγκαν μέσα από το τηλεπαιχνίδι «Τα τετράγωνα των αστέρων» (βασισμένο στο αμερικανικό «Hollywood Squares»). Της «ξεφεύγει» αβίαστα στο τέλος της 8ης (ή 10ης) εκπομπής και φυσικά καθιερώνεται. Κάποιοι νοσταλγοί τής το λένε στον δρόμο ακόμη και σήμερα.

@ «Μπένι Χιλ»
Τα λόγια είναι περιττά. Το μόνο που αξίζει να ακουστεί είναι εκείνος ο χαρακτηριστικός ήχος από το πατ-πατ-πατ πάνω στο γυμνό κρανίο του γέρου. Ευτυχώς στην Ελλάδα δεν είχαμε Θάτσερ να μας το λογοκρίνει.

@ Πέφτουν τα τηλεφωνήματα διαμαρτυρίας...
σαν το χαλάζι Η ΥΕΝΕΔ έχει ήδη μετονομασθεί σε ΕΡΤ2 όταν θα γίνει το κακό (1983). Η πέτρα του σκανδάλου μια σκηνή της εγχώριας σατιρικής ταινίας «Πέφτουν οι σφαίρες σαν το χαλάζι» που παρουσιάζει έναν γενειοφόρο μαντράχαλο (ο ίδιος ο σκηνοθέτης Νίκος Αλευράς) να θηλάζει ως βρέφος. Πανζουρλισμός, τηλεφωνήματα οργισμένων τηλεθεατών, ο πρόεδρος του καναλιού Σάκης Αποστολόπουλος δεν βρίσκει καλύτερη λύση από το να κατεβάσει τους διακόπτες και να αφήσει πεντάρφανη την οθόνη για μισή ώρα! Την επόμενη ημέρα σύσσωμη η διοίκηση της ΕΡΤ2 παραιτείται και ο αντιπολιτευόμενος Τύπος έχει χαρές και πανηγύρια.

@ «Μουσικόραμα»
Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '80 δεν υπήρχαν MTV και τα τοιαύτα! Κάθε Παρασκευή γύρω στις 7 το απόγευμα ασθμαίνοντες έφηβοι σπεύδουν να απολαύσουν στην ΕΡΤ ένα ημίωρο με μουσικά βιντεοκλίπ. Ολοι κρέμονται από τα χείλη του πρώιμου ροκ οικοδεσπότη Γιώργου Γκούτη. Της ιδίας σχολής το «Ηχόχρωμα», με παραγωγό την Αθηνά Ρικάκη, και οι «Συχνότητες» του Γιάννη Πετρόπουλου.

@ Κινούμενα σχέδια
Τα καρτούν θα αφήσουν και αυτά το στίγμα τους. Η αρχή θα γίνει με την ΥΕΝΕΔ, η οποία πριν από κάθε εκπομπή της τοποθετεί δικά της παιχνιδιάρικα ανθρωπάκια. Π.χ., πριν από ένα γυναικείου προσανατολισμού μαγκαζίνο βάζει καρτουνίστικες κυρίες να παίζουν κουμ καν. Ακολουθούν τα κλασικά πλέον «Μπόλεκ και Λόλεκ» (ένας καρτουνίστικος σοσιαλιστικός ρεαλισμός), τα δύο εξαιρετικά υψηλής ευφυΐας κοράκια «Χέκελ και Τζέκελ», ο «Σπορτ Μπίλι» («Είσαι ήρωας από άλλον πλανήτη»), ο επίκαιρος «Αστυνόμος Σαΐνης», οι εντομολογικές ανησυχίες της «Μάγιας της Μέλισσας», τα διαρκώς απειλούμενα από τον Δρακουμέλ «Στρουμφ», η «Χάιντι» με τα εκνευριστικά ροδαλά μαγουλάκια.

@ «Γράμματα και αριθμοί»
Κυκλοφόρησε και σε επιτραπέζιο αλλά η τηλεοπτική εκδοχή του με παρουσιαστή τον Χρήστο Οικονόμου υπήρξε σαφώς πιο δημοφιλής. Το πρώτο εγχώριο τηλεπαιχνίδι με ζωντανό κοινό (ορδές τα σχολεία στο στούντιο). Σήμα κατεθέν το αποχαιρετιστήριο ανέκδοτο του οικοδεσπότη και το αποχαιρετιστήριο δάκτυλο προς την οθόνη.

@ Γυάλινη κάλπη
Οι τηλεοπτικές καλύψεις του Τάσου Μπιρσίμ, μόνιμου σκηνοθέτη του ΠαΣοΚ, με μουσικό φόντο την «Κάρμινα Μπουράνα», γράφουν τη δική τους ιστορία (ιδιαίτερα στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του 1981 και του 1985) και φέρνουν στην επιφάνεια την παντοδυναμία της μικρής οθόνης. Τα υπόλοιπα κόμματα δεν πιστεύουν στα μάτια τους. Πρόκειται για το στήσιμο μιας ολόκληρης επιχείρησης. Ο σχεδιασμός ξεκινά έναν μήνα πριν ­ αεροφωτογραφίες, χαρτογράφηση της περιοχής, εξονυχιστικός έλεγχος για το ποιο δέντρο ενοχλεί, ποια σύρματα του τρόλεϊ θα ήταν καλό να απομακρυνθούν, ποια κάμερα θα πάει σε ποιο μπαλκόνι. Και για μία εβδομάδα επιτόπια εκστρατεία: τροχόσπιτα στο Σύνταγμα, γουόκι τόκι, κάμερες... Οι πιο θρυλικές στιγμές του '85: ένα επτάλεπτο ποτ πουρί (από 17 ομιλίες του Ανδρέα ανά την Ελλάδα) και το κοριτσάκι που στο τέλος της ομιλίας δίνει στον αρχηγό του ΠαΣοΚ τέσσερα γαρίφαλα και εκείνος αναφωνεί θριαμβευτής: «Η νέα τετραετία!». Ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου συγχαίρει θερμά τον Μπιρσίμ: «Αν υπήρχε μετάλλιο σκηνοθεσίας θα σ' το έδινα». Η «Κάρμινα Μπουράνα» εξαφανίζεται από τα δισκοπωλεία για το επόμενο εξάμηνο.

@ Ελληνικές ταινίες
Ιδιαίτερα τις παλιές καλές μέρες που προβάλλονταν Σάββατο βράδυ και Κυριακή πρωί. Κάποιες παραμένουν εδώ και χρόνια ανάρπαστες. Αναφέρουμε ενδεικτικά ότι, σύμφωνα με στοιχεία της AGB, την τελευταία επταετία έχουν προβληθεί στην τηλεόραση (κρατική και ιδιωτική) το «Βίβα Ρένα» 29 φορές, «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια» 27 φορές, «Η Αλίκη στο Ναυτικό» και «Ο τρελοπενηντάρης» 25 φορές!

@ Τηλεόραση και ιστορία 1982.
Η εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού «Πρώτη σελίδα» παρουσίασε τον τότε βουλευτή του ΠαΣοΚ Γιάννη Γλέζο, ο οποίος περιέγραψε την εμπειρία του από την περίοδο της γερμανικής Κατοχής σχετικά με το περίφημο εγχείρημα μιας ομάδας αγωνιστών που κατέβασαν τη γερμανική σημαία από τον ιστό της Ακρόπολης. Η εκπομπή αυτή προκάλεσε μεγάλη αίσθηση και επαναλήφθηκε έκτοτε πολλές φορές.

@ Από το Χέρφιλντ στην Ωνασειάδα
Από τις 26 Αυγούστου ως τις 23 Οκτωβρίου 1988 ο Πρωθυπουργός της χώρας Ανδρέας Παπανδρέου νοσηλεύεται στο Λονδίνο. Τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά για την πολιτική ζωή της χώρας αλλά και για το ίδιο το ΠαΣοΚ. Η καθημερινή ζωντανή σύνδεση με το νοσοκομείο Χέρφιλντ αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής τηλεθέασης. Το κοινό αγωνιά για την εξέλιξη της υγείας του Πρωθυπουργού και φυσικά το νέο πρόσωπο στην προσωπική του ζωή, η Δήμητρα Λιάνη, μαζί με τη λάσπη που συνέλεξε από εχθρούς και φίλους, δημιούργησαν το πρώτο ρεπορτάζ - σίριαλ. Λίγα χρόνια αργότερα, ακολούθησε το σίριαλ «Ωνασειάδα» με την περίφημη τέντα που στήθηκε έξω από το νοσοκομείο προκειμένου να φιλοξενηθούν οι δημοσιογράφοι. Στην τέντα αυτή συνέβησαν πολλά και οι τηλεθεατές έκαναν πολύ καιρό να συνηθίσουν την απουσία της από τα δελτία ειδήσεων όταν το σίριαλ τελείωσε, με τον Πρωθυπουργό να στέκεται ξανά στα πόδια του έστω και υποβασταζόμενος.

@ «Λωξάντρα»
(ΕΡΤ, 1980). Η ελληνίδα μητέρα και νοικοκυρά που ζούσε στην Κωνσταντινούπολη στα μέσα του προηγούμενου αιώνα ήταν το κεντρικό πρόσωπο της σειράς «Λωξάντρα», στην οποία πρωταγωνιστούσε η Μπέττυ Βαλάση. Η διασκευή του μυθιστορήματος της Μ. Ιορδανίδου από τον Χρήστο Δοξαρά, σκηνοθετημένη από τον Γρηγόρη Γρηγορίου, ήταν μια από τις δημοφιλέστερες σειρές της ελληνικής τηλεόρασης της πρώτης περιόδου. Χαρακτηριστικές ήταν και οι ερμηνείες του Γιάννη Αργύρη (Δημητρός) και του Αλέξη Μαυρίδη (Ταρνανάς).

@ «Παρασκήνιο»
(ΕΡΤ, 1976-1996). Βασίστηκε σε μια ιδέα του Ροβήρου Μανθούλη (αναπληρωτή διευθυντή της ΕΡΤ τότε) και απέκτησε σάρκα και οστά από την ομάδα παραγωγής Σινετίκ. Ηταν μια σειρά από τηλεοπτικά ντοκυμαντέρ, τα οποία όμως υλοποιούνταν σε κινηματογραφική βάση. Τα ντοκυμαντέρ γυρίζονταν σε φιλμ και όχι σε βίντεο, πράγμα το οποίο καθιστούσε αδύνατο το σβήσιμο και την επανεγγραφή. Οι εκπομπές μπορούν κάλλιστα να αποτελέσουν τη βάση για ένα σημαντικό αρχείο - ντοκουμέντο. Από τις 500 και πλέον εκπομπές που πραγματοποιήθηκαν, πέρασαν πάνω από 100 νέοι σκηνοθέτες αλλά και δημοσιογράφοι. Τα θέματα των ντοκυμαντέρ αφορούσαν κυρίως την τέχνη και τον πολιτισμό.

@ «Οι ρεπόρτερς»
(ΥΕΝΕΔ) ήταν η πιο σημαντική δημοσιογραφική εκπομπή της τηλεόρασης την περίοδο μετά το 1981. Οι συντελεστές της εκπομπής, Κώστας Χαρδαβέλλας, Γιώργος Λιάνης και Γιάννης Δημαράς, ήταν οι πρώτοι που πήραν την κάμερα ανά χείρας και πήγαν επί τόπου, όπου τους καλούσε το ρεπορτάζ. Το πρώτο επεισόδιο με τίτλο «Χωριό, κάτοικος ένας» σκηνοθέτησε ο Θόδωρος Αγγελόπουλος.

@ «Να η ευκαιρία»
(1977-1983). Αδέκαστοι οι κριτές της πρώτης τηλεοπτικής εκπομπής (ΕΡΤ) για την εξόρυξη νέων ταλέντων: Γιώργος Κατσαρός (τραγούδι), Σάσα Ντάριο (χορός), Ροζίτα Σώκου (τα πάντα), Γρηγόρης Γρηγορίου (κινηματογράφος και ποίηση), Λευτέρης Παπαδόπουλος (στίχος). Συντονίστρια πασών των καλλιτεχνικών ανησυχιών η Ρένα Καπιτσαλά. Σκηνοθέτης ο Ιων Νταϊφάς.

@ «Μάπετ σόου»
Μια ντανταϊστική Κιβωτός του Νώε ειδικά προσαρμοσμένη στα δεδομένα της τηλεόρασης από τον Τζιμ Χένσον. Ηταν σχεδόν αναπόφευκτο ο Κέρμιτ να αναθρέψει γενιές και γενιές και στην Ελλάδα.

@ «Χαβάη 5-0»
Ο Στιβ Μακ Γκάρετ (Τζακ Λορντ) με τα παρδαλά πουκάμισα, o επιθεωρητής της μακροβιότερης αστυνομικής σειράς στην ιστορία της TV (από το 1968 ως το 1979), ο πιο περιβόητος μπάτσος σε όλη τη Χονολουλού, «ήρθε» φυσικά και στην Ελλάδα. Αξέχαστο και το μουσικό θέμα της σειράς που υπογράφουν οι Ventures.

@ «Τα Λαυρεωτικά»
(ΕΡΤ, 1982). Η τηλεοπτική Αλλαγή σε όλο της το μεγαλείο. Η νέα κυβέρνηση του ΠαΣοΚ αναστέλλει όλες τις παραγγελίες της ΝΔ και λανσάρει το παρθενικό της σίριαλ, το πρώτο δείγμα γραφής μιας ολοκαίνουργης σοσιαλιστικής τηλεαντίληψης. Ο Γιώργος Μιχαηλίδης σκηνοθετεί την εργατική απεργία των μεταλλωρύχων του Λαυρίου και οι δεξιοί τηλεθεατές εξεγείρονται.

@ «Μεθοριακός σταθμός»
(ΥΕΝΕΔ, 1974-1981). Κάθε Τετάρτη στις 7.30 η Ελλάδα παραληρεί με τις περιπέτειες του μοντέρνου γεωπόνου Αλέξη (Βάσος Ανδριανός) και της χαμηλοβλεπούσας ψυχοκόρης Γαρουφαλλιάς (Ρένα Βουτσινά). Φόντο το ακριτικό χωριό της Καλαμιάς (αν και στην πραγματικότητα τα γυρίσματα γίνονται στα Κιούρκα). Το βουκολικό σίριαλ είναι τόσο δημοφιλές που θα αντέξει οκτώ σεζόν (ρεκόρ που δεν έχει ακόμη ξεπεραστεί).

@ «Η κάθοδος»
(ΕΡΤ, 1983). Ο Αγγελος (Ζαχαρίας Ρόχας) είναι ο πρώτος vigilante της ελληνικής τηλεόρασης, όντας αποφασισμένος να «καθαρίσει» την κοινωνία από τη «σαπίλα» της. Τηλεοπτικό σκάνδαλο που γράφει και σκηνοθετεί ο Γιώργος Μιχαηλίδης. Εντονες αντιδράσεις από ομοφυλόφιλους και αναρχικούς. Η αντιπολίτευση τρίβει τα χέρια της. Το γκρο πλαν σε ένεση ηρωίνης θα συρρικνώσει και τελικά θα «κόψει» άρον άρον τη σειρά.

@ «Το πλοίο της αγάπης»
Στις αρχές της δεκαετίας του '80 ο καπετάνιος Στούμπινγκ και το πλήρωμά του (ο γυναικάς δόκτωρ Μπρίκερ, η γλυκύτατη Τζούλι, ο Αϊζακ ο μπάρμαν και ο απαράδεκτος λογιστής Γκόφερ) σαλπάρουν με την «Πριγκίπισσα του Ειρηνικού» για το δημοφιλέστερο ξένο σίριαλ της εποχής.

@ Τζέι Αρ και Αλέξις
Στον δρόμο που χάραξε το «Πέιτον Πλέις», η δεκαετία του '80 φιλοξενεί ατελείωτες αμερικανικές σαπουνόπερες που γράφουν ιστορία. Κυριαρχούν το «Ντάλας», με τις ατασθαλίες του Τζέι Αρ (Λάρι Χάγκμαν), και η «Δυναστεία», με την Κριστλ και την Αλέξις να βγάζουν τα μάτια τους. Τις διαδέχθηκαν στη δεκαετία του '90 οι «Τόλμη και γοητεία», «Σάντα Μπάρμπαρα» και «Ατίθασα νιάτα» και πολλές άλλες

@ Τηλεπανικός
Σε «ένα απέραντο υπαίθριο ξενοδοχείο» έχει μεταβληθεί η πόλη της Αθήνας μετά τα 6,6 ρίχτερ της 24ης Φεβρουαρίου 1981. Οι πιτζαμοφόροι σεισμόπληκτοι εγκαταλείπουν το «Φως του Αυγερινού» (γιατί όλοι αυτό έβλεπαν στην τηλεόραση) και βγαίνουν σε άλση και πλατείες. Αρκετές κατηγορίες βαραίνουν την τηλεόραση ­ πανικόβλητος ο Κώστας Χούντας πήρε την ευθύνη και προέτρεψε από το γυαλί τους Αθηναίους: «Εγκαταλείψτε τα σπίτια σας». Αναρωτιέται όμως κανείς αν δεν ήταν το «χαζό κουτί» ποιος άλλος θα έπαιρνε την κατάσταση στα χέρια του δευτερόλεπτα μετά την επέλαση του Εγκέλαδου.

@ «Οι άγγελοι του Τσάρλι»
Στα τέλη της δεκαετίας του '70 ο Τσάρλι (ήτοι η φωνή του Τζον Φορσάιθ) αναθέτει αποστολές σε τρεις εκπάγλου καλλονής ντετέκτιβ: Φάρα Φόσετ Μέιτζορ, Τζάκλιν Σμιθ και Κέιτ Τζάκσον (η αρχική σύνθεση). Η Ελλάδα σηκώνει ψηλά τα χέρια.

@ Η ώρα της ιδιωτικής τηλεόρασης
Το 1989 δίνεται προσωρινή άδεια λειτουργίας σε δύο μη κρατικά τηλεοπτικά κανάλια από την κυβέρνηση Τζαννετάκη με τον νόμο 1866/96. Τα δύο αυτά κανάλια ήταν το Mega και η «Νέα τηλεόραση». Το πρώτο, που ξεκίνησε να εκπέμπει στις 20 Νοεμβρίου του ίδιου έτους, ανήκει στην εταιρεία Τηλέτυπος ΑΕ. Το δεύτερο δεν ξεκίνησε ποτέ να εκπέμπει. Στη θέση του εμφανίστηκε ο Antenna που εξέπεμψε για πρώτη φορά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1990.

@ «Μισό - μισό»
(ΕΡΤ, 1985). Η ισότητα των δύο φύλων όπως την είδε η νεαρή τότε αεροσυνοδός της Ολυμπιακής και πρώην μαθήτρια του Κούντερα, Δήμητρα Λιάνη. Η αεροσυνοδός, που είχε την τύχη να είναι εξαδέλφη ενός μεγάλου δημοσιογράφου αλλά και ανιψιά ενός πρώην υπουργού Τεχνολογίας, ζήτησε από τη Μαργαρίτα Παπανδρέου ­ και τελικά πήρε ­ την παραγωγή και παρουσίαση μιας φεμινιστικής εκπομπής της οποίας παίχτηκαν μόνο οκτώ επεισόδια. Στην πρώτη εκπομπή προβλήθηκε και μια συνέντευξη του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου. Μετά το «άδοξο» τέλος της εκπομπής η κυρία Λιάνη επανήλθε με το επίμονο αίτημα της ανανέωσης της έγκρισης για πενήντα καινούργια επεισόδια. Τελικά η εκπομπή και η τότε διοίκηση Χαλάτση - Σωτηριάδη δεν είχαν συνέχεια λόγω της ενοχλητικά ειρωνικής αντιμετώπισης της ιστορίας από μεγάλη μερίδα του Τύπου.

@ «Το μινόρε της αυγής»
(ΕΡΤ, 1983-1984). Η ζωή και τα ήθη της τάξης των περιθωριακών ρεμπετών την περίοδο 1930-1960, ή αλλιώς από τον τεκέ στα μεγάλα σαλόνια. Η σειρά αγαπήθηκε από το κοινό κυρίως λόγω των τραγουδιών της Αθηναϊκής Κομπανίας αλλά και του επιτυχημένου καστ στο οποίο ξεχωρίζουν τα ονόματα: Αντώνης Καφετζόπουλος (Αντώνης), Δημήτρης Καταλειφός (Βαγγέλης) και Γιάννης Ζαβραδινός (Μήτσος).

@ «Ομιλείτε ελληνικά»
(ΕΤ1, 1986-1989). Επιμορφωτική εκπομπή που προβαλλόταν κάθε Τετάρτη πριν από το δελτίο ειδήσεων των εννέα και είχε στόχο τη βελτίωση της σχέσης του Ελληνα με τη γλώσσα του. Την εκπομπή παρουσίαζε η Λιάνα Κανέλλη. Η αρχική ιδέα ανήκε στη Νούλα Κουτέλα, η οποία ήταν και η παραγωγός της εκπομπής (Μάχη TV), ενώ με την επιμέλειά της ήταν επιφορτισμένος ο γνωστός καθηγητής της Γλωσσολογίας Γιώργος Μπαμπινιώτης. Η μορφή παιχνιδιού που τελικά δόθηκε στην εκπομπή αποτέλεσε τον σημαντικότερο ίσως λόγο της επιτυχίας της. Τότε η Λιάνα Κανέλλη ήταν ακόμη πολύ συμπαθής (αν και ο αέρας του παντογνώστη έπνεε από τότε δυνατά)... Η ΕΤ1 προτού εγκρίνει την εκπομπή κρατούσε τον πιλότο στα συρτάρια για δύο χρόνια περίπου. Τελικά η εκπομπή δεν «κόπηκε» αλλά ουσιαστικά αποσύρθηκε από την ίδια την εταιρεία παραγωγής, καθώς το κανάλι καθυστερούσε (ως και δυόμισι χρόνια) να εξοφλήσει τα τιμολόγια.

@ «Βραδιά επιθεώρησης»
(ΕΡΤ, 1984). Τα καλύτερα κομμάτια της επιθεώρησης μεταφέρθηκαν στην τηλεόραση σε 13 επεισόδια με τους αυθεντικούς πρωταγωνιστές, όταν και όπου αυτό ήταν δυνατό. Τα κείμενα και τη σκηνοθεσία υπέγραφε ο Γιώργος Λαζαρίδης ενώ τη ζωντανή ορχήστρα διηύθυνε ο Γιώργος Κατσαρός. Ο Κώστας Χατζηχρήστος, ο Νίκος Σταυρίδης, ο Γιώργος Κωνσταντίνου, η Μάρω Κοντού και πολλοί κορυφαίοι ηθοποιοί του ελληνικού κινηματογράφου και της επιθεώρησης παρήλασαν από την εκπομπή αυτή. Οι παραγωγοί της εκπομπής (Τηλεοπτικές Επιχειρήσεις) έχουν να θυμούνται την τελειομανία του Θανάση Βέγγου, ο οποίος ενσαρκώνοντας τον Ταρζάν, που έμπαινε στο πλατό με το «σχοινί» από το δένδρο, κατανάλωσε σχεδόν ολόκληρη ημέρα προκειμένου το πλάνο της εισόδου να γίνει όσο πιο πειστικά γίνεται.

@ «Ο Μπαρμπα-Μυτούσης», «Ο Παραμυθάς» και η «Φρουτοπία»
Αμιγώς ελληνικές παραγωγές και οι τρεις, μεγάλωσαν γενιές πιτσιρικάδων που ανέμεναν εναγωνίως μπροστά στην τηλεόραση την έναρξή τους. Ο Κλούβιος και η Σουβλίτσα, οι γνωστές κούκλες του κουκλοθέατρου Αθηνών, το μαγικό πέταγμα του Νίκου Πιλάβιου στη μακρινή χώρα του παραμυθιού και οι ιστορίες του μικρόκοσμου της Φρουτοπίας, στις οποίες πρωταγωνιστούσαν ο δαιμόνιος δημοσιογράφος Πίκος Απίκος και όλα τα οπωροκηπευτικά, συγκαταλέγονται στις πολύ επιτυχημένες στιγμές του τμήματος παιδικών εκπομπών της ΕΡΤ.
@ «Τα Κυριακάτικα»
(ΕΤ1, 1986-1987). Τρίωρο ζωντανό απογευματινό μαγκαζίνο με διάσημους καλεσμένους από όλους τους χώρους που παρουσίαζαν η Ελενα Ακρίτα και ο Δημήτρης Κωνσταντάρας. Τα κοινωνικά, καλλιτεχνικά και πολιτιστικά θέματα αποτελούσαν το επίκεντρο της θεματολογίας της εκπομπής αλλά η αμεσότητα και το κέφι των παρουσιαστών ήταν εκείνα τα στοιχεία που κέρδιζαν κυριολεκτικά τις καρδιές των τηλεθεατών. Ακόμη και οι τεχνικές ελλείψεις (δεν υπήρχε επιστροφή ήχου) αντιμετωπίζονταν με χιούμορ. Η φωνή του σκηνοθέτη κάθε φορά που απευθυνόταν στους παρουσιαστές, λέγοντάς τους π.χ. «δεν είναι έτοιμο το βίντεο ακόμη», ακουγόταν σε όλο το πανελλήνιο. Το γέλιο ήταν άφθονο και αυθόρμητο και η τηλεθέαση πολύ υψηλή. Η ΕΤ2 έβαζε πάντα την ίδια ώρα ελληνική ταινία...

@ '90

@ «Πόλεμος του Κόλπου - Live!»
(1990, σε όλα τα κανάλια.) Η ελληνίδα νοικοκυρά εντρυφεί στην πολεμική τεχνολογία. Οι πύραυλοι Σκουντ και Πάτριοτ κυριαρχούν στα μαύρα ανέκδοτα της εποχής. Αλλά και στις οθόνες μας. Οι όμορφες πετρελαιοπηγές στο Κουβέιτ όμορφα καίγονταν και τα νυχτερινά πλάνα από τις λάμψεις των αντιαεροπορικών στον ουρανό της Βαγδάτης καταναλώνονταν μετά βδελυγμίας μαζί με πίτσες και μπίρες.

@ Exit polls
Η στατιστική έρευνα στην υπηρεσία της τηλεόρασης τη δεκαετία του '90 «κατέστρεψε» τη μαγεία της αγωνίας και της έκπληξης εν όψει του εκλογικού αποτελέσματος. Ο βλοσυρός μετρ του είδους Ηλίας Νικολακόπουλος, (Mega) πάντα οργανωμένος και μελετημένος, έχει τα αποτελέσματα στο τσεπάκι του (για την ακρίβεια στον κομπιούτερ του) κάνοντας όλους τους ενδιαφερόμενους να μαρμαρώνουν κάθε στιγμή που έχει νέα στοιχεία να δώσει, πολύ προτού αρχίσει η επίσημη καταμέτρηση των ψήφων. Ολα έχουν τελειώσει από τις οκτώ το βράδυ.

@ Trash TV
Υποχρεωτικό στάδιο που πέρασαν τα μικρά ιδιωτικά κανάλια θέλοντας να προσφέρουν κάτι διαφορετικό σε μια απέλπιδα προσπάθεια να προσελκύσουν διαφημιστικά έσοδα. Οι τηλεθεατές, θύματα της ερωτικής νύχτας που δεν έζησαν, βρίσκουν έναν (τουλάχιστον) τηλεοπτικό ώμο να κλάψουν. Ο Κώστας Μυλωνάς με την, πάντα σε δίαιτα, σύζυγό του Ελεάνα Παγουρά φέρουν τεράστια ευθύνη για την πτώση της παραγωγικότητας του Δημοσίου, κρατώντας άγρυπνους τους τηλεθεατές ως τη στιγμή που οι χορεύτριες από τη Ρωσία, που παρά τρίχα δεν συμμετείχαν στα μπαλέτα Μπαλσόι, πέταγαν και το τελευταίο τους πέπλο μπροστά στο γκρο πλαν του τρεμάμενου οπερατέρ. Η Βίκυ Μιχαλονάκου, πάλαι ποτέ έγκριτη δημοσιογράφος, πέρασε κυριολεκτικά απέναντι στήνοντας ολόκληρο δικαστήριο που εκδίκαζε υποτιθέμενα ερωτικά εγκλήματα. Αστέρας ολκής και ο δικηγόρος(;) Πέτρος Λεωτσάκος, που αργότερα απέκτησε δικό του τηλεοπτικό βήμα. Στο πλευρό του η υπερχυμώδης και λογοπλάστρια Πέπη Τσεσμελή έθεσε σε νέα βάση τα στάνταρντ για τη γυναικεία παρουσία και ουσία μπροστά από τις κάμερες.

@ «Ο Θεός είναι Σκάι
» μια ανεκδοτική έκφραση που προήλθε από ανταγωνιστικό τμήμα ειδήσεων όταν η κάμερα του Σκάι βρισκόταν εντελώς τυχαία μπροστά σε γεγονότα τη στιγμή ακριβώς που συνέβαιναν και συζητήθηκαν για πολύ, όπως: το χαστούκι της κυρίας Αθήνη στη Δήμητρα Λιάνη-Παπανδρέου, το βύθισμα του περιπτέρου εξαιτίας των έργων του μετροπόντικα και το πιστολίδι μεταξύ αστυνομικών και ανήλικων δραπετών των φυλακών Κορυδαλλού τον Δεκαπενταύγουστο του 1998. Επί του παρόντος ο Θεός δεν έχει δείξει την ίδια προτίμηση στον Alpha!

@ Συνέντευξη-σκάνδαλο
Στις 7 Νοεμβρίου 1995 η Λιάνα Κανέλη μιλά εφ' όλης της (για πολλούς, προδιδαχθείσης) ύλης με τη Δήμητρα Λιάνη-Παπανδρέου στη «Συνέντευξη του μήνα». Μαγνητοσκοπημένη από εξωτερικό συνεργείο (όχι της ΕΤ) με φόντο τη ροζ βίλα της Εκάλης. Περισσότεροι από τους μισούς τηλεθεατές της ελληνικής επικράτειας καθηλωμένοι στον καναπέ. Κάπου εδώ τελειώνει αυτό το αφιέρωμα στην τηλεόραση που αγαπάμε να μισούμε. Α, να μην ξεχάσω την αναφορά στη σειρά… «Δύο ξένοι» (Mega, 1997-1999). Τα αντίπαλα κανάλια ουδέποτε κέρδισαν τη μάχη της τηλεθέασης απέναντι στους «Δύο ξένους». Αυτό συνέβη και κατά την περίοδο των επαναλήψεων. Η σειρά διέθετε υψηλές στιγμές χιούμορ, καυστική κριτική σε κοινωνικά και πολιτικά θέματα και σάρκασε τον χώρο των μίντια όσο καμία άλλη. Εκτός από τους πρωταγωνιστές Νίκο Σεργιανόπουλο (Κωνσταντίνος) και Εβελίνα Παπούλια (Μαρίνα), ξεχώρισαν και οι πολύ χαρακτηριστικοί δεύτεροι ρόλοι που ενσάρκωσαν η Ντίνα Κώνστα (Ντένη) και η Χρυσούλα Διαβάτη (Φλώρα). Πάντως, παρά την επιθυμία του καναλιού και των σεναριογράφων να συνεχιστεί η σειρά ως την ημέρα της αλλαγής της χιλιετίας, εσωτερικές διαφωνίες κατέστησαν κάτι τέτοιο αδύνατο. Σενάριο Αλέξανδρος Ρήγας, Δημήτρης Αποστόλου. Σκηνοθεσία, Αλέξανδρος Ρήγας.

Πηγή: Το Βήμα

Όταν ακούτε τη λέξη τηλεόραση, τι σκέφτεστε;